Κώστας Γουλιάμος
Η βιομηχανία της μόδας
Οι βίαιες σκηνές από μια επίδειξη στη Νέα Υόρκη αποκαλύπτουν πως πίσω από τη λάμψη της βιομηχανίας της μόδας υπάρχει ένα σύστημα εξουσίας που απαγορεύει την αμφισβήτηση και, συνακόλουθα, τη διαμαρτυρία.
Ο κύριος που ασκεί βία σε διαδηλωτές είναι ο Steven Kolb, CEO του Council of Fashion Designers of America (CFDA). Τα βίντεο που δημοσιοποιήθηκαν δείχνουν τον Kolb να ακινητοποιεί διαδηλωτή, να τον πιέζει πάνω σε παράθυρο, καλύπτοντας το στόμα του, ενώ σε άλλο σημείο εμφανίζεται να συγκρατεί με βίαιο πάλι τρόπο διαδηλώτρια.
Η πολιτική σημασία της εικόνας βρίσκεται ακριβώς στην αποκάλυψη μιας βαθύτερης σχέσης: της αντίφασης ανάμεσα στο φαντασμαγορικό κόσμο της μόδας και στις σχέσεις εξουσίας και εκμετάλλευσης που συστηματικά αποκρύπτονται.
Η μόδα παρουσιάζει το εμπόρευμα ως "επιθυμία", "ταυτότητα" και "ελευθερία", οι μηχανισμοί της οποίας αποσιωποιούν τις ταξικές σχέσεις εργασίας.
Να σημειώσουμε πως η μόδα είναι βιομηχανία 1,84 τρισεκατομμυρίων $, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 2% του συνολικού παγκόσμιου Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος.
Έτσι το φως της πασαρέλας αποκρύπτει ένα παγκόσμιο κλάδο πέραν των 90 εκατομμυρίων εργαζομένων ―κυρίως γυναικών― με χαμηλούς μισθούς, επισφάλεια και σοβαρά προβλήματα στον εργασιακό χώρο που παραπέμπουν σε μεσαίωνα και δουλοκτητικά συστήματα.
Η βία, επομένως, δεν αποτελεί απλώς μεμονωμένο περιστατικό ή/και τυχαία παρέκκλιση. Το αντίθετο, είναι δομικός μηχανισμός μιας κοινωνίας οργανωμένης γύρω από ασύμμετρες σχέσεις ισχύος.
Όταν, λοιπόν, η κοινωνική αμφισβήτηση και η διαμαρτυρία εισβάλλουν στον χώρο του θεάματος, ξεσκεπάζεται η εικόνα της μόδας ως βιομηχανίας εκμετάλλευσης.
Γιατί η διαμαρτυρία αποκαλύπτει ότι πίσω από το θέαμα του εμπορεύματος-φετίχ, υπάρχουν οι σχέσεις εκμετάλλευσης : η άνιση κατανομή της ισχύος, η κακοποίηση ζώων, η καταδυνάστευση των εργατών, η παιδική εργασία, η κερδοφορία, η αλλοτρίωση και πάει λέγοντας.
Επομένως η βία που εκδηλώνεται δεν είναι απλώς μια ατομική πράξη. Απεναντίας αποτελεί την ορατή εκδήλωση μιας ευρύτερης δομικής βίας, που στο καπιταλιστικό σύστημα λειτουργεί συστηματικά, ενώ παραμένει αθέατη καθότι έχει μετατραπεί σε "κανονικότητα”.
Συνολικά το περιστατικό της Νέας Υόρκης αποκάλυψε πως η βιομηχανία της μόδας απαιτεί με τη βία σιωπή ώστε να συνεχιστεί η παράσταση.
Μολοταύτα, το περιστατικό στη Νέα Υόρκη αποκτά ιδιαίτερο βάρος αν ιδωθεί μέσα στο ευρύτερο πολιτικό και πολιτισμικό περιβάλλον των ΗΠΑ, όπου πυκνώνουν οι δολοφονίες, οι απειλές, ο εκφοβισμός και η επανεμφάνιση της κρατικής βίας.
Ήδη έρευνα του Bridging Divides Initiative του Πανεπιστημίου Princeton κατέγραψε για το 2025 επικίνδυνη επιδείνωση του περιβάλλοντος πολιτικής και κοινωνικής βίας.
*
*
Ο Κώστας Γουλιάμος είναι τακτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών, πρώην πρύτανης Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου, ποιητής, συγγραφέας.
Ήταν υποψήφιος βουλευτής με το ΚΚΕ (Μάιος – Ιούνιος 2023).
Ιούλιος 2025: Distinguished Fellow (Διακεκριμένο Μέλος) του International Engineering and Technology Institute (IETI)
Οκτ. 2024 Βραβείο Φιλίας από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας
Σεπ. 2023 Βραβείο “εξαιρετικής προσφοράς στη γενική εκπαίδευση”.
2021 Πανελλήνιο βραβείο ποίησης «Jean Moreas» στον Κώστα Γουλιάμο
*
Υποψήφιος ευρωβουλευτής με το ΚΚΕ στις εκλογές Ιουνίου 2024.
Ο Κώστας Γουλιάμος από την Μποτίλια Στον Άνεμο
_______
* * *
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.