Κώστας Γουλιάμος: Η φετιχοποίηση του βιβλίου ― Aντικείμενο-αξεσουάρ για τις ανάγκες των καλοκαιρινών διακοπών

*

Βλέπε και

Κώστας Γουλιάμο: Η λογοτεχνική αξία ως κατασκευή ή, άλλως, ως οικονομία θορύβου

*

Κώστας Γουλιάμος

Η φετιχοποίηση του βιβλίου: αντικείμενο-αξεσουάρ για τις ανάγκες των καλοκαιρινών διακοπών

Η ετήσια, τελετουργική κατάρτιση καταλόγων τύπου «δέκα προτάσεις για το καλοκαίρι» από ορισμένα ηλεκτρονικά -και όχι μόνο- περιοδικά, συνιστά ευτελή εκμαυλισμό ή/και εκφυλισμό της αισθητικής κρίσης και, συνακόλουθα, την πλήρη υποταγή της αναγνωστικής αναζήτησης στη μηχανή των λόμπι.

Πρόκειται για βιομηχανοποιημένους καταλόγους, κατανάλωσης συσκευασμένων “συμβόλων”, όπου ο μηχανισμός της αγοραλογίας (μάρκετινγκ), των δημοσίων σχέσεων και των διαμεσολαβητών (επιτήδειοι “κριτικοί”) προσπαθούν να πείσουν τους αναγνώστες ότι η επιλογή τους είναι δήθεν «προσωπική», «ψαγμένη» ή «εκλεκτική», ενώ στην πραγματικότητα είναι προκατασκευασμένη.

Εν προκειμένω, ο φετιχισμός αγγίζει το απόγειό του: το βιβλίο επανακαθορίζεται ως ένα «αντικείμενο-αξεσουάρ» για τις ανάγκες των διακοπών ή του δήθεν ελεύθερου χρόνου.

Και ως «αντικείμενο-αξεσουάρ» βιομηχανοποιημένης καθοδήγησης του γούστου, εκμηδενίζει κάθε ίχνος αυθορμητισμού.

Κώστας Γουλιάμο: Η λογοτεχνική αξία ως κατασκευή ή, άλλως, ως οικονομία θορύβου

Κώστας Γουλιάμος 

Η λογοτεχνική αξία ως κατασκευή ή, άλλως, ως οικονομία θορύβου

Διάβασα για τη “μεγάλη έρευνα” της #Bookpress και του #βιβλιοπωλείου #Πολιτεία. Και σχολιάζω

Κάθε απόπειρα να καταρτισθεί ένας κατάλογος με τα “καλύτερα” λογοτεχνικά έργα μιας ορισμένης 50ετίας εγείρει ουσιώδη θεωρητικά και μεθοδολογικά ζητήματα.Αρχικά, η επιλογή λειτουργεί ως μηχανισμός αφαίρεσης.

Αποσπά τα έργα από τις συγκεκριμένες ιστορικές, αισθητικές και κοινωνικές συνθήκες παραγωγής και πρόσληψής τους και τα μετατρέπει σε ισοδύναμες μονάδες ενός αποϊστορικοποιημένου αξιολογικού ισοζυγίου.

Όπως η αγορά εξισώνει ετερογενή εμπορεύματα μέσω της ανταλλακτικής αξίας, έτσι και η “ψηφοφορία” (επιλογή) εξισώνει ετερογενή λογοτεχνικά έργα μέσω μιας αντιιστορικής αντίληψης της “ποιότητας”.

Έπειτα, ποιος και με ποια κριτήρια νομιμοποιείται να αποφανθεί περί της λογοτεχνικής αξίας; Το ερώτημα δεν είναι τυπικό ούτε διαδικαστικό. Αφορά στην ίδια τη συγκρότηση του λογοτεχνικού κανόνα, δηλαδή εκείνης της συμβολικής τάξης πραγμάτων που (καθ)ορίζει ποια έργα θα διασωθούν στη συλλογική μνήμη και ποια θα περιπέσουν στη σιωπή και τον αποκλεισμό.