Κώστας Γουλιάμος
Η οικονομία της κολακείας: Φιλαυτία και λογοτεχνικοί κύκλοι
Ο Bernard Mandeville (1670-1733), αναλύοντας τα ανθρώπινα πάθη και τον ρόλο τους στην κοινωνική ζωή, ανέδειξε μία από τις θεμελιώδεις αντιφάσεις της νεότερης αστικής κοινωνίας: τον τρόπο με τον οποίο η ιδιοτέλεια, η επιδίωξη κοινωνικής αναγνώρισης και η στρατηγική προβολή του εαυτού μετατρέπονται σε μηχανισμούς απόκτησης και εδραίωσης κοινωνικής ισχύος.
Στο πλαίσιο αυτό, η επιδίωξη του ατομικού συμφέροντος δεν λειτουργεί απλώς ως έκφραση προσωπικών επιθυμιών, αλλά ως μέσο αναπαραγωγής προνομίων, ενίσχυσης της κοινωνικής θέσης αλλά και εξασφάλισης δυνατοτήτων κοινωνικής ανέλιξης.
Στον «Μύθο των Μελισσών», η φιλαυτία, η ματαιοδοξία και η επιθυμία διάκρισης αντιμετωπίζονται από τον Mandeville ως δυνάμεις που, υπό συγκεκριμένους κοινωνικούς όρους, αποκαλύπτουν το χάσμα ανάμεσα στα δημόσια διακηρυγμένα κίνητρα και στις πραγματικές επιδιώξεις που καθορίζουν την ανθρώπινη δράση.
