Για ναυαγούς που θέλουν να κολυμπήσουν. Το σημείωμα άλλοτε βιαστικό και ταραγμένο, άλλοτε φλύαρο ή λακωνικό, ακατάληπτο κι ερμητικό, κακογραμμένο κι αδέξιο, ευδιάκριτο ή ξεθωριασμένο. Μπουκαλάκια, φιαλίδια, φιάλες αερίου. Μποτίλιες, μποτίλιες, μποτίλιες... Με καθορισμένο, πάντοτε, στίγμα.
Καλή στεριά, συνταξιδιώτες...
Ή καλή θάλασσα.
«Εμιλιάνο Ζαπάτα, Ο ηγέτης του Νότου». Λεπτομέρεια τοιχογραφίας του
Ροβέρτο Ροδρίγες Ναβάρο στο σπίτι-μουσείο του Ζαπάτα στην πόλη Ανενεκουίλκο του
Μεξικού
Η γη μοιράζεται με το ντουφέκι.
Μην περιμένεις, χωριάτη λασπωμένε
το φως το αληθινό απ’ τον ίδρωτά σου,
μπροστά σου ο ουρανός να γονατίσει.
Πάμπλο Νερούδα Στον Εμιλιάνο Ζαπάτα με μουσική του Τάτα Νάτσο
Κι όταν γίναν αβάσταχτες οι πίκρες
στη γη, και μόνο αγκάθια ρημαγμένα
ήταν των χωρικών ο μόνος κλήρος,
κι όπως ξαναφανήκανε τα όρνια
με τις γενειάδες τις φριχτές και τα μαστίγια,
ήρθε καλπάζοντας έν’ άνθος και μια φλόγα...
[...]
Πάνω στις σέλες το φεγγάρι αποκοιμιέται.
Ο θάνατος το στρώνει κι έχει αράξει
μαζί με τους στρατιώτες του Σαπάτα.
Κάτω απ’ της μαύρης νύχτας τα ταμπούρια
το όνειρο κρύβει καλά το ριζικό του,
υφαίνοντας το ζοφερό του πέπλο.
Τρώει η φωτιά τον άγρυπνον αγέρα:
ιδρώτας, ξίγκι και της νύχτας το μπαρούτι.
[...]
Μεξικό, έρημη αγροτιά, αγαπημένη πατρίδα μου στους σκλάβους μοιρασμένη:
πίσω απ’ το αραποσίτι ήρθαν στον ήλιο
οι ιδρωμένοι κεντυρίωνές σου.
Έρχομαι να σε τραγουδήσω απ’ το χιόνι.
Στη μοίρα σου άφησέ με να καλπάσω
μπαρούτι και αλέτρια φορτωμένος.
Πάμπλο Νερούδα: Οικουμενικό Άσμα (1950), IV.─ Οι Ελευθερωτές Μετάφραση: Μπάμπης Ζαφειράτος, 16 Αυγούστου 2019
Συνάντηση με τον
αγαπημένο μου φίλο, σ. Μπάμπη Ζαφειράτο Babis
Zafeiratos. Δεινός μεταφραστής και ποιητής ο Μπάμπης, μου χάρισε την
υπέροχη έκδοση του συγκλονιστικού Άσματος "Αμερική, αδερφέ μου, αίμα
μου" του Pablo Neruda με εικαστικά του Guayasamin. Ο Μπάμπης ερμήνευσε τον
Neruda από τα Ισπανικά, όπως και δικές του είναι οι σημειώσεις σε αυτό τον
καλαίσθητο τόμο των εκδόσεων #NewStar.
Στον σύντροφο Μπάμπη: Ἀκαμάτῳ
ποιητῇ καὶ φιλοπόνῳ ἑρμηνεῖ....
Πολλές πολλές ευχαριστίες
εκ βαθέων και εις... τριπλούν: Με τιμά ο λόγος σου αγαπημένε φίλε σπουδαίε
Ποιητή και σύντροφε Κώστα Kosta
Gouliamos. Με τιμούν τα λόγια σου αγαπημένη φίλη Χριστίνα Χριστίνα
Καπετανοπούλου, που έχεις δοθεί ολόψυχα μεταφράζοντας εξαιρετικά ποιητικές
φωνές της Παλαιστίνης. Και για τον έπανό σου Γιώργο Yorgos
Kentrotis δεν βρίσκω λόγια...
Ο Babis
Zafeiratos είναι ο καλύτερος μεταφραστής της λατινοαμερικανικής ποίησης στη
γλώσσα μας. Το γεγονός ότι δεν έχει αναγνωριστεί ακόμα ως τέτοιος, εννοώ
ευρέως, είναι για λόγους άλλους, πέραν της μεταφραστικής του δεινότητας.
Φωτό: Yevgeny Khaldei, Η σημαία κυματίζει πάνω απ’ το Ράιχσταγκ (Φωτό, 2 Μάη 1945). Επιχρωματισμός: Olga Shirnina – Klimbim
*
Όταν ο Κόκκινος Στρατός εισβάλει στην Ανατολική Πρωσία (13 Ιαν. – 25 Απρ. 1945), ο Νερούδα τού αφιερώνει το ποίημά του Ύμνος στον Κόκκινο Στρατό μπρος στο κατώφλι της Πρωσίας. Είναι ο τρίτος ύμνος του, γραμμένος κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Πατριωτικού Πολέμου, για να αναδείξει το ηρωικό έπος της ΕΣΣΔ.Ο τέταρτος ύμνος –τρίτος με την αρίθμηση του ποιητή– γράφτηκε το 1949 (βλ. κατ.)
Ύμνος στον Κόκκινο Στρατό μπρος στο κατώφλι της Πρωσίας
Πάμπλο Νερούδα
Ετούτος είναι ο ύμνος μέσα στο λυκαυγές, αυτός εδώ είναι ο ύμνος
ο βγαλμένος απ’ το ρόγχο του θανάτου, σάμπως ρυθμός
πρωτάκουστος ταμπούρλου ματωμένου,
που ανάβρυσε από τις πρωτόγνωρες χαρές όμοιος με το κλαρί που ανθίζει μες στο χιόνι κι όμοιος με μια ηλιαχτίδα απάνω απ’ το ανθισμένο το κλαρί.
Κι αυτοί εδώ είναι οι στίχοι που άδραξαν το ρόγχο,
και συλλαβή τη συλλαβή εστείψανε τα δάκρυα σαν λερωμένο ρούχο
ως να στεγνώσει κι η τελευταία πικρή σταγόνα των λυγμών,
κι από όλο αυτό τον οδυρμό να πλέξει την πλεξούδα, το σκοινί, τη σαλαμάστρα τη γερή που την αυγή κρατάει.
ΑΝ
Η ΒΑΘΙΑ η θάλασσα τις πίκρες
κατάφερνε να πνίξει, τότε οι ελπίδες
θ’ ανθίζανε στη γη· και ξεμπαρκάραν:
ήταν γροθιές και μπράτσα για τη μάχη.
Ο Φιντέλ Κάστρο μ’ άλλους δεκαπέντε
κι η λευτεριά μαζί βγήκαν στην άμμο.
Σκοτάδι· το νησί μέσα στο πένθος,
αλλά το φως υψώσανε παντιέρα,
γιατί άλλα όπλα απ’ την αυγή δεν είχαν,
που όμως κι αυτή στη γη αποκοιμιόταν:
και τότε σιωπηλοί πήραν το δρόμο
του αγώνα, περπατώντας προς τ’ αστέρια.
Μετάφραση Ποιημάτων από τα Ισπανικά - Σημειώσεις: Μπάμπης Ζαφειράτος
⭐
(Από το οπισθόφυλλο)
Σε μια ιστορική συνεργασία του Ιδρύματος Γουαγιασαμίν, του Ιδρύματος Πάμπλο
Νερούδα και των εκδοτικών εταιρειών Ocean Press, Ocean Sur και New Star (New Star Art Cinema - Velissarios Kossivakis) , σμίγει και παρουσιάζεται για πρώτη
φορά στη Ελλάδα το έργο δύο εκ των σημαντικότερων καλλιτεχνών της Λατινικής
Αμερικής, του ποιητή #Πάμπλο_Νερούδα και του ζωγράφου #Οσβάλντο_Γουαγιασαμίν. Με δίγλωσσο κείμενο στα Ελληνικά και στα Αγγλικά, το βιβλίο περιέχει 25
ποιήματα και 4 αποσπάσματα ποιημάτων από το αριστουργηματικό Canto General του
Νερούδα, σε μια συντροφική συνομιλία με πίνακες από όλες τις βασικές περιόδους
της μακράς καλλιτεχνικής πορείας του Γουαγιασαμίν. Το Αμερική, Αδερφέ μου, Αίμα
μου ζωντανεύει τις μάχες, τις ήττες, τις νίκες και τους ήρωες της Λατινοαμερικανικής
αντιστασιακής ιστορίας.
(Η πρώτη στροφή από το τελευταίο ποίημα του βιβλίου και καταληκτικό του #Canto_General)
Εδώ τελειώνει ετούτο το βιβλίο. Γεννημένο
από αγανάχτηση, σαν χόβολη και σαν τη γη μου
με τα διάπυρα τα δάση, κι είν’ η ευχή μου
σαν ένα δέντρο κατακόκκινο να λάμπει
παντού σκορπώντας την κρυστάλλινη φωτιά του.
Μα μόνο οργή δε βρίσκετε μες στα κλαριά του,
οι ρίζες του δε σκάψανε μονάχα για τον πόνο·
βρήκανε και τη δύναμη κι η δύναμη ετούτη
είμαι εγώ του στοχασμού η σιδερένια πέτρα
και η χαρά από σφιχτοπλεγμένα χέρια.
Μετάφραση Ποιημάτων από τα Ισπανικά - Σημειώσεις: Μπάμπης Ζαφειράτος
Μετάφραση Κειμένων από τα Αγγλικά: Βασιλική Πετρούδη
⭐
(Από το οπισθόφυλλο)
Σε μια ιστορική συνεργασία του Ιδρύματος Γουαγιασαμίν, του Ιδρύματος Πάμπλο
Νερούδα και των εκδοτικών εταιρειών Ocean Press, Ocean Sur και New Star (New Star Art Cinema - Velissarios Kossivakis) , σμίγει και παρουσιάζεται για πρώτη
φορά στη Ελλάδα το έργο δύο εκ των σημαντικότερων καλλιτεχνών της Λατινικής
Αμερικής, του ποιητή #Πάμπλο_Νερούδα και του ζωγράφου #Οσβάλντο_Γουαγιασαμίν. Με δίγλωσσο κείμενο στα Ελληνικά και στα Αγγλικά, το βιβλίο περιέχει 25
ποιήματα και 4 αποσπάσματα ποιημάτων από το αριστουργηματικό Canto General του
Νερούδα, σε μια συντροφική συνομιλία με πίνακες από όλες τις βασικές περιόδους
της μακράς καλλιτεχνικής πορείας του Γουαγιασαμίν. Το Αμερική, Αδερφέ μου, Αίμα
μου ζωντανεύει τις μάχες, τις ήττες, τις νίκες και τους ήρωες της Λατινοαμερικανικής
αντιστασιακής ιστορίας.
⭐
(Η πρώτη στροφή από το τελευταίο ποίημα του βιβλίου και καταληκτικό του #Canto_General)
Εδώ τελειώνει ετούτο το βιβλίο. Γεννημένο
από αγανάχτηση, σαν χόβολη και σαν τη γη μου
με τα διάπυρα τα δάση, κι είν’ η ευχή μου
σαν ένα δέντρο κατακόκκινο να λάμπει
παντού σκορπώντας την κρυστάλλινη φωτιά του.
Μα μόνο οργή δε βρίσκετε μες στα κλαριά του,
οι ρίζες του δε σκάψανε μονάχα για τον πόνο·
βρήκανε και τη δύναμη κι η δύναμη ετούτη
είμαι εγώ του στοχασμού η σιδερένια πέτρα
και η χαρά από σφιχτοπλεγμένα χέρια.