Κώστας Γουλιάμος: Η offshore κανονικότητα της αστικής δημοκρατίας και η διαρθρωτική βία του καπιταλισμού

Κώστας Γουλιάμος 

Οι υπεράκτιες ως μορφή διαρθρωτικής βίας του καπιταλισμού

Στις αρχές του μήνα κυκλοφόρησε μελέτη της Oxfam που εκτιμά ότι ο συνολικός offshore πλούτος έφτασε περίπου 13,25 τρισεκατομμύρια δολάρια. Από αυτά, περίπου 3,5 τρισ. παραμένουν κρυμμένα από τις φορολογικές αρχές κρατών. Ας σημειωθεί πώς αυτό το ποσό υπερβαίνει το ΑΕΠ της Γαλλίας και είναι υπερδιπλάσιο του συνδυασμένου ΑΕΠ των 44 λιγότερο ανεπτυγμένων χωρών του κόσμου. Το δε 80% αυτού του ποσού ανήκει στο πλουσιότερο 0,1% του πληθυσμού.

Οι υπεράκτιες δομές των αστικών κρατών δεν αποτελούν απλώς «τεχνική φοροαποφυγής», αλλά οργανικό στοιχείο της καπιταλιστικής συσσώρευσης. Στα Grundrisse ο Μαρξ αναλύει την τάση του κεφαλαίου να υπερβαίνει χωρικά και θεσμικά όρια. Οι offshore εταιρείες είναι σύγχρονη μορφή αυτής της τάσης. Συνολικά, το κεφάλαιο γίνεται ολοένα πιο «αποεδαφικοποιημένο», ενώ τα αστικά κράτη ανταγωνίζονται για να το προσελκύσουν.

Η απόκρυψη πλούτου και η μεταφορά κερδών σε φορολογικούς παραδείσους λειτουργούν ως μηχανισμός ενίσχυσης της εκμετάλλευσης, αφού μειώνεται η φορολόγηση του κεφαλαίου και μετακυλίεται το βάρος στην εργασία.

Αναμφίβολα, πρόκειται για ευδιάκριτη μορφή «διαρθρωτικής βίας»: δηλαδη, για συστηματική αναπαραγωγή ανισοτήτων μέσω θεσμών και μηχανισμών της αστικής δημοκρατίας.

Επομένως οι offshore δεν ερμηνεύονται ως παρέκκλιση, αλλά ως κανονικότητα του καπιταλισμού: συγκροτούν μηχανισμό, μέσω του οποίου η ταξική κυριαρχία του κεφαλαίου αποκτά παγκόσμια, θεσμικά κατοχυρωμένη μορφή, εντείνοντας έτσι κι εκτείνοντας τη φτώχεια.

United Nations Council of Europe

*

Κώστας Γουλιάμος fb

*

Ο Κώστας Γουλιάμος είναι τακτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών, πρώην πρύτανης Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου, ποιητής, συγγραφέας.

Ήταν υποψήφιος βουλευτής με το ΚΚΕ (Μάιος – Ιούνιος 2023).

Ιούλιος 2025: Distinguished Fellow (Διακεκριμένο Μέλος) του International Engineering and Technology Institute (IETI)

Οκτ. 2024 Βραβείο Φιλίας από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας

Σεπ. 2023 Βραβείο “εξαιρετικής προσφοράς στη γενική εκπαίδευση”.

2021 Πανελλήνιο βραβείο ποίησης «Jean Moreas» στον Κώστα Γουλιάμο

*

Υποψήφιος ευρωβουλευτής με το ΚΚΕ στις εκλογές Ιουνίου 2024.

Τον Δεκ. 2023 Το International Research Institute for Economics and Management (IRIEM) θέσπισε ετήσιο «Βραβείου Κ. Γουλιάμου για Διδακτορικό Ερευνητή»

Ο Κώστας Γουλιάμος από την Μποτίλια Στον Άνεμο

_______

* * *