Βλέπε επίσης
Κώστας Γουλιάμος: O ΓΓ του ΟΗΕ στην Κύπρο και το συστημικό αφήγημα του Κυπριακού
*
ΝΑΤΟποίηση Κυπριακού: Οι ιμπεριαλιστικοί σχεδιασμοί πίσω από τη νέα συνάντηση 5+1 που ανακοίνωσε ο Γκουτέρες
Του Κώστα Γουλιάμου
(Τακτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών, πρώην Πρύτανης του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου)
Οι δηλώσεις του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στην Κύπρο εντάσσονται στο κυρίαρχο ιδεολογικό πλαίσιο των ευρωατλαντικών ιμπεριαλιστικών σχεδιασμών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Από τη μια πλευρά επιστρατεύεται η ρητορική του φόβου, με την προειδοποίηση ότι αν δεν υπάρξει λύση στο Κυπριακό «η Κύπρος θα γίνει πολύ πιο ευάλωτη στους κινδύνους» μιας ολοένα πιο ασταθούς περιοχής.
Η επίκληση μιας επερχόμενης απειλής επιδιώκει να δημιουργήσει αίσθημα επείγοντος και να παρουσιάσει την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων ως τη μοναδική πολιτικά αποδεκτή επιλογή.
Παράλληλα, η θέση του ότι μια συμφωνία θα επιφέρει «σημαντικό σταθεροποιητικό αποτέλεσμα στην περιοχή» αναπαράγει το κυρίαρχο ιδεολόγημα της «σταθερότητας».
Στη μαρξιστική - λενινιστική θεωρία, όμως, η σταθερότητα δεν νοείται έξω από τον ιστορικά καθορισμένο χαρακτήρα των ταξικών σχέσεων. Αντανακλά τον εκάστοτε διεθνή συσχετισμό δυνάμεων και υπηρετεί τη διαχείριση των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών προς όφελος των ισχυρών καπιταλιστικών κρατών.
Στην περίπτωση της Ανατολικής Μεσογείου, ταυτίζεται με τη διασφάλιση των γεωπολιτικών, ενεργειακών και στρατιωτικών σχεδιασμών ΗΠΑ, ΝΑΤΟ και Ευρωπαϊκής Ενωσης, και όχι με την ικανοποίηση των πραγματικών συμφερόντων του κυπριακού λαού.
* * *
Ακριβώς γι' αυτό, η ρητορική περί «σταθερότητας» συνιστά πολιτικοϊδεολογική συμπύκνωση των στρατηγικών συμφερόντων του ιμπεριαλισμού στην περιοχή.
Συνεπώς, η επιχειρηματολογία του Αντόνιο Γκουτέρες δεν εισάγει κανένα νέο στοιχείο, αλλά αναπαράγει μια πάγια γραμμή που διαμορφώθηκε και προωθείται διαχρονικά στο Κυπριακό.
Από τη δεκαετία του 1990 μέχρι σήμερα, γενικοί γραμματείς του ΟΗΕ, από τον Μπούτρος Μπούτρος Γκάλι έως τον Κόφι Ανάν και τον Αντόνιο Γκουτέρες, καθώς και οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ, της Ευρωπαϊκής Ενωσης και οι κυρίαρχες αστικές πολιτικές δυνάμεις σε Ελλάδα και Κύπρο, προβάλλουν συστηματικά το ίδιο δίπολο: Φόβος απέναντι στην «αστάθεια» και υπόσχεση «σταθερότητας» μέσω μιας συμφωνημένης διευθέτησης.
Το ίδιο ιδεολογικό σχήμα κυριάρχησε και κατά την προώθηση του αγγλικής έμπνευσης Σχεδίου Ανάν, όταν η αποδοχή του προβλήθηκε ως προϋπόθεση ειρήνης, ασφάλειας και ευημερίας στην περιοχή.
* * *
Η λενινιστική θεωρία προσφέρει το αναγκαίο ερμηνευτικό πλαίσιο για την κατανόηση αυτής της ρητορικής.
Στο έργο του «Ο ιμπεριαλισμός, ανώτατο στάδιο του καπιταλισμού», ο Λένιν υπογράμμιζε ότι οι διεθνείς συμφωνίες και οι προσωρινοί συμβιβασμοί μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων δεν καταργούν τον ανταγωνισμό τους, αλλά συνιστούν μορφές εκδήλωσής του.
Αντίστοιχα, η έννοια της ηγεμονίας, του Γκράμσι, αναδεικνύει τον τρόπο με τον οποίο τα ιδιαίτερα συμφέροντα της κυρίαρχης τάξης προβάλλονται ως δήθεν καθολικό συμφέρον.
Έτσι, η επίκληση της «σταθερότητας» λειτουργεί ως ιδεολογικός μηχανισμός κατασκευής συναίνεσης, ενώ η φοβική ρητορική δημιουργεί το κατάλληλο ψυχολογικό υπόβαθρο ώστε ένας νέος γύρος συνομιλιών να εμφανίζεται ως ιστορική αναγκαιότητα και όχι ως συγκεκριμένη πολιτική επιλογή.
Δεν είναι επομένως τυχαίο ότι το αφήγημα για το Κυπριακό που προβάλλει ο Αντόνιο Γκουτέρες αποτελεί οργανικό στοιχείο του πολιτικοϊδεολογικού μηχανισμού προετοιμασίας για την προώθηση ενός νέου κύκλου διαπραγματεύσεων «5+1», προσαρμοσμένου στους στρατηγικούς σχεδιασμούς του ευρωατλαντικού ιμπεριαλισμού στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η επίκληση του φόβου συμπληρώνεται από την προβολή του δόγματος της «σταθερότητας», μέσω του οποίου η διευθέτηση του Κυπριακού παρουσιάζεται από το αφήγημα Γκουτέρες ως αναγκαία προϋπόθεση για την ασφάλεια και τη λειτουργία των ισορροπιών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Στην πραγματικότητα, όμως, το συγκεκριμένο αφήγημα λειτουργεί ως ιδεολογικό και πολιτικό εργαλείο νομιμοποίησης των στρατηγικών επιδιώξεων του αγγλοαμερικανικού και ευρωΝΑΤΟικού ιμπεριαλισμού στην περιοχή.
* * *
Στο πλαίσιο αυτό, ο ΟΗΕ μετατρέπεται σε μηχανισμό μέσω του οποίου διαμεσολαβούνται οι υφιστάμενοι συσχετισμοί ισχύος και τα συμφέροντα των ισχυρότερων ιμπεριαλιστικών κέντρων.
Εξάλλου, η στρατηγική συνεργασία ΟΗΕ - ΝΑΤΟ, η οποία από το 2008 αποτελεί σταθερό πλαίσιο συντονισμού και θεσμικής συνεργασίας μεταξύ των δύο οργανισμών, δεν μπορεί να αποσυνδεθεί από τον συσχετισμό ισχύος των ιμπεριαλιστικών δυνάμεων.
Η δε συνεργασία τους στη συνολικότερη ευρωατλαντική στρατηγική για την Ανατολική Μεσόγειο αποτυπώνει και τον οδοδείκτη βάσει του οποίου αναπτύσσονται παρεμβάσεις, συναντήσεις και πρωτοβουλίες.
Υπό αυτό το πρίσμα, το Κυπριακό δεν συνιστά μια αυτοτελή ή/και αποσυνδεδεμένη από το ευρύτερο ιστορικό και πολιτικό της πλαίσιο διεθνή διαφορά.
Αντίθετα, εντάσσεται στο ευρύτερο πεδίο των ενδοκαπιταλιστικών ανταγωνισμών και των ιμπεριαλιστικών σχεδιασμών, μέσα στο οποίο καθορίζονται οι συσχετισμοί δυνάμεων και οι πολιτικοί όροι της διαχείρισής του. Ανταγωνισμοί και σχεδιασμοί που συνδέονται με τις ιμπεριαλιστικές προτεραιότητες της ευρωατλαντικής αρχιτεκτονικής «ασφάλειας» στην Ανατολική Μεσόγειο.
Επομένως, η πρωτοβουλία του γγ του ΟΗΕ για νέα συνάντηση «5+1» δεν μπορεί να ερμηνευτεί ως μια διαδικαστική επανεκκίνηση των συνομιλιών. Απεναντίας, αξιοποιεί το αφήγημα περί ΝΑΤΟικής «σταθερότητας» στην περιοχή ως μοχλό επιτάχυνσης για μια νέα διαπραγματευτική διαδικασία με άξονα τις συνομοσπονδιακές λύσεις ή τα δύο συνιστώντα κράτη, λειτουργικά ενταγμένα στο ευρωΝΑΤΟικό σύστημα.
* * *
Σε αυτήν την κατεύθυνση έχει συναινέσει σημαντικό τμήμα της κυπριακής αστικής τάξης και των πολιτικών δυνάμεων που υπερασπίζονται τη διαχείριση του καπιταλιστικού δρόμου ανάπτυξης.
Οι δυνάμεις αυτές επιχειρούν να συγκαλύψουν την ταξική διάσταση των επιλογών τους, παρουσιάζοντας τα συμφέροντα των εργαζομένων ως ταυτόσημα με τη ΝΑΤΟική «σταθερότητα», την καπιταλιστική ανάπτυξη, την κερδοφορία των μονοπωλιακών ομίλων και την ιμπεριαλιστική δήθεν ασφάλεια, γεγονός που μετατρέπει την Κύπρο σε ακόμη πιο επικίνδυνο κρίκο και ευάλωτο στόχο.
Η εντεινόμενη αυτή πραγματικότητα καθιστά αναγκαία την εξέταση όχι μόνο των άμεσων συνεπειών για την Κύπρο, αλλά και του ρόλου του ΟΗΕ ως πεδίου όπου αντανακλώνται και διαμεσολαβούνται οι υφιστάμενοι συσχετισμοί ισχύος, ενώ προσδίδονται θεσμικός μανδύας και πολιτική νομιμοποίηση στις επιλογές του ευρωατλαντικού ιμπεριαλισμού
Γι' αυτό και ο λαός της Κύπρου, η εργατική τάξη και οι εργαζόμενοι επιβάλλεται αφενός να απορρίψουν αποφασιστικά με την πάλη τους τη ρητορική του φόβου και της κίβδηλης σταθερότητας, αφετέρου να μην παγιδευτούν στους εκβιασμούς, σε λύσεις ανοιχτής ή συγκεκαλυμμένης διχοτόμησης.
Απέναντι στη ΝΑΤΟική «σταθερότητα» που αξιοποίησε ο γγ του ΟΗΕ ως «λαγό» για να «τρέξει» ένας νέος γύρος διαπραγματεύσεων, είναι επιτακτικά αναγκαίες η ενότητα και η κοινή πάλη της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων - Ελληνοκυπρίων, Τουρκοκυπρίων και των λαών της περιοχής - κόντρα στον εθνικισμό και στον ιμπεριαλισμό.
902 και συμπληρωμένο από ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ, 31/7/2026
*
*
Ο Κώστας Γουλιάμος είναι τακτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών, πρώην πρύτανης Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου, ποιητής, συγγραφέας.
Ήταν υποψήφιος βουλευτής με το ΚΚΕ (Μάιος – Ιούνιος 2023).
Ιούλιος 2025: Distinguished Fellow (Διακεκριμένο Μέλος) του International Engineering and Technology Institute (IETI)
Οκτ. 2024 Βραβείο Φιλίας από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας
Σεπ. 2023 Βραβείο “εξαιρετικής προσφοράς στη γενική εκπαίδευση”.
2021 Πανελλήνιο βραβείο ποίησης «Jean Moreas» στον Κώστα Γουλιάμο
*
Υποψήφιος ευρωβουλευτής με το ΚΚΕ στις εκλογές Ιουνίου 2024.
Ο Κώστας Γουλιάμος από την Μποτίλια Στον Άνεμο
_______
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.