Δεκέμβρης 1944 (17)

Ο Φιντέλ θα ζει παντοτινά. Ο Φιντέλ είναι αθάνατος

Έφοδος στις Μονκάδες τ’ Ουρανού!: Fidel vivirá para siempre! Fidel es inmortal! - Ο Φιντέλ θα ζει παντοτινά! Ο Φιντέλ είναι αθάνατος!
Φιντέλ: Ένα σύγγραμμα περί ηθικής και δυο μεγάλα αρχίδια στην υπηρεσία της ανθρωπότητας (Ντανιέλ Τσαβαρία)
* Φιντέλ: Αυτός που τους σκλάβους ανύψωσε στην κορφή της μυρτιάς και της δάφνης
* Πάμπλο Νερούδα: Φιντέλ, Φιντέλ, οι λαοί σ’ ευγνωμονούνε * Νικολάς Γκιγιέν: Φιντέλ, καλημέρα! (3 ποιήματα)
* Ντανιέλ Τσαβαρία: Η Μεγάλη Κουβανική Επανάσταση και τα Ουτοπικά Αρχίδια του Φιντέλ * Ντανιέλ Τσαβαρία: Ο ενεργειακός βαμπιρισμός του Φιντέλ * Ραούλ Τόρες: Καλπάζοντας με τον Φιντέλ − Τραγούδι μεταφρασμένο - Video * Χουάν Χέλμαν: Φιντέλ, το άλογο (video)


Κάρλος Πουέμπλα - Τρία τραγούδια μεταφρασμένα που συνάδουν με τη μελωδία:
* Και τους πρόφτασε ο Φιντέλ (Y en eso llego Fidel) − 4 Video − Aπαγγελία Νερούδα * Δεν έχεις πεθάνει Καμίλο (Canto A Camilo) * Ως τη νίκη Κομαντάντε (Hasta siempre Comandante)
* Τα φρούρια του ιμπεριαλισμού δεν είναι απόρθητα: Μικρή ιστορική αναδρομή στη νικηφόρα Κουβανική Επανάσταση και μέχρι τις μέρες μας ‒ Με αφορμή τα 88α γενέθλια του Φιντέλ ‒ Εκλογικό σύστημα & Εκλογές - Ασφάλεια - Εκπαίδευση - Υγεία (88 ΦΩΤΟ) * Φιντέλ

Δευτέρα 27 Ιουλίου 2026

Κώστας Γουλιάμος: Η Φορολογική Μεταρρύθμιση του κεφαλαίου ― Η Σημαδεμένη Τράπουλα της “κοινωνίας των πολιτών” ― Η Οριζόντια Ψηφοφορία των ΕυρωΝΑΤΟικών Σχεδιασμών (3 άρθρα για την Κύπρο -και όχι μόνο)

Κώστας Γουλιάμος 

Κύπρος: Φορολογική μεταρρύθμιση στην υπηρεσία του κεφαλαίου

Διάβαζα σήμερα στοιχεία από μελέτη της Κεντρικής Τράπεζας της Κύπρου Central Bank of Cyprus HQ-Nicosia. Τα στοιχεία καταρρίπτουν το κυβερνητικό αφήγημα που παρουσίασε τη φορολογική μεταρρύθμιση ως πανάκεια για την κοινωνία.

Η πραγματικότητα είναι αμείλικτη: το φτωχότερο 10% του πληθυσμού αναμένεται να ωφεληθεί κατά μέσο όρο μόλις €5 τον χρόνο, ενώ το πλουσιότερο 10% θα καρπωθεί €1.057. Την ίδια στιγμή, σχεδόν τέσσερα στα δέκα νοικοκυριά δεν θα δουν καμία απολύτως αύξηση στο διαθέσιμο εισόδημά τους.

Αυτή είναι η "μεταρρύθμιση" που διαφημίζει η κυβέρνηση: ψίχουλα για τους πολλούς και προνόμια για τους λίγους.

Τα στοιχεία αυτά επιβεβαιώνουν μια τραγική πραγματικότητα. Παρά τα δημοσιονομικά πλεονάσματα, το 17,1% του πληθυσμού εξακολουθεί να βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, ενώ η ακρίβεια σε στέγη, ενέργεια και βασικά αγαθά εξανεμίζει τους μισθούς και τις συντάξεις στα μισά του μήνα.

Ο κοινωνικά παραγόμενος πλούτος δεν επιστρέφει σε αυτούς που τον δημιουργούν, αλλά συγκεντρώνεται ολοένα και περισσότερο στα χέρια του μεγάλου κεφαλαίου.

Ακόμη πιο αποκαλυπτικά είναι πρόσφατα στοιχεία για τη συγκέντρωση του πλούτου: το πλουσιότερο 10% των νοικοκυριών κατέχει πάνω από το μισό του συνολικού καθαρού πλούτου της χώρας, ενώ το ανώτατο 1% συγκεντρώνει δυσανάλογα μεγάλο μερίδιο του εθνικού πλούτου.

Η ανισότητα, επομένως, δεν είναι συγκυριακό φαινόμενο αλλά δομικό χαρακτηριστικό του κυπριακού καπιταλισμού. Όσο η παραγωγή οργανώνεται με κριτήριο το κέρδος και όχι τις κοινωνικές ανάγκες, τόσο ο πλούτος συγκεντρώνεται σε ολοένα λιγότερα χέρια και οι εργαζόμενοι θα καλούνται να πληρώνουν τον λογαριασμό.

Την ίδια στιγμή που η κυβέρνηση δηλώνει ότι "δεν υπάρχουν δημοσιονομικά περιθώρια" για ουσιαστικές αυξήσεις σε μισθούς, συντάξεις και κοινωνικές παροχές, προωθεί τις εκποιήσεις και, βέβαια, την εμπλοκή της Κύπρου στους ΑγγλοΑμερικανικούς και ΕυρωΝΑΤοικούς ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς όπως του μηχανισμού #SAFE, που είναι ένα δάνειο δισεκατομμυρίων ευρώ για την πολεμική βιομηχανία.

Η εργατική τάξη, οι εργαζόμενοι, βιοπαλαιστές αγρότες, η νεολαία και τα λαϊκά νοικοκυριά καλούνται να αποδεχθούν τη λιτότητα για τις κοινωνικές τους ανάγκες, αλλά να φορτωθεί νέο δημόσιο χρέος για τις ανάγκες του ευρωΝΑΤΟικού μιλιταρισμού και των μονοπωλίων της πολεμικής βιομηχανίας.

Αυτή δεν είναι ούτε λάθος πολιτική ούτε και κακή διαχείριση. Είναι η φυσική λειτουργία του καπιταλιστικού κράτους, που υπηρετεί τα συμφέροντα της άρχουσας τάξης.

Η φορολογική πολιτική, η διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων και η όλο και βαθύτερη εμπλοκή στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς αποτελούν διαφορετικές όψεις της ίδιας στρατηγικής: της θωράκισης της κερδοφορίας του κεφαλαίου σε βάρος των εργαζομένων.

Η απάντηση δεν μπορεί να είναι άλλη από την οργανωμένη ταξική πάλη για ρήξη με αυτή την πολιτική, για αποδέσμευση από τους ιμπεριαλιστικούς μηχανισμούς και για μια κοινωνία όπου ο πλούτος που παράγουν οι εργαζόμενοι θα ανήκει στους ίδιους και θα υπηρετεί τις λαϊκές ανάγκες.

*

Σημαδεμένη τράπουλα: Η “κοινωνία των πολιτών” ως όχημα κατασκευής συναίνεσης και νομιμοποίησης προειλημμένων ιμπεριαλιστικών σχεδιασμών

Διάβαζα στα μέσα ενημέρωσης ότι, κατά την επικείμενη επίσκεψή του στην Κύπρο, ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ επέλεξε να πραγματοποιήσει μόλις τρεις συναντήσεις: με τη λεγόμενη “κοινωνία των πολιτών”, με τη Διερευνητική Επιτροπή Αγνοουμένων και με εκπροσώπους των τεχνικών επιτροπών.

Δίχως άλλο, η επιλογή της “κοινωνίας των πολιτών”, εγείρει εύλογα ερωτήματα και πολιτικά ζητήματα ως προς τα κριτήρια της αντιπροσωπευτικότητας και, κυρίως, τους πραγματικούς στόχους της επίσκεψης.

Ειδικότερα όταν η συμμετοχή σε έναν διάλογο καθορίζεται μέσα από την επιλεκτική πρόσκληση προς την “κοινωνία των πολιτών”, με τον αποκλεισμό πολιτικών κομμάτων και των οργανωμένων δυνάμεων του εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος, τότε ο στόχος δεν είναι η σφαιρική αποτύπωση των κοινωνικών και πολιτικών θέσεων, αλλά η κατασκευή μιας ελεγχόμενης εικόνας συναίνεσης.

Υπό αυτές τις συνθήκες, κάθε επίκληση περί διαβούλευσης στερείται αξιοπιστίας, καθώς η ίδια η διαδικασία προδιαγράφει τα όρια και το επιδιωκόμενο πολιτικό αποτέλεσμα

Γιατί προκλητικά και απροκάλυπτα διαμορφώνεται μια διαδικασία με εκ των προτέρων επιλεγμένο συνομιλητή και προκαθορισμένα όρια πολιτικής έκφρασης.

Πρόκειται σαφώς για διαδικασία που εύλογα δημιουργεί την εντύπωση μιας “σημαδεμένης τράπουλας”, καθώς η “κοινωνία των πολιτών” αξιοποιείται ως μηχανισμός κατασκευής συναίνεσης προκειμένου να προσδώσει επίφαση δημοκρατικής νομιμοποίησης σε προειλημμένες ΑγγλοΑμεριανικές πολιτικές επιλογές και ΕυρωΝΑΤΟικούς ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς.

Επιπλέον η επιλεκτική αυτή εκπροσώπηση επιβεβαιώνει, μεταξύ άλλων, αυτό που σχολιάζα πριν από λίγες μέρες: η επίσκεψη του ΓΓ του ΟΗΕ είναι μέρος των σχεδιασμών του Αγγλοαμερικανικού και ΕυρωΝΑΤΟικού ιμπεριαλισμού στο Κυπριακό, επιδιώκοντας να κατασκευάσει ελεγχόμενες συναινέσεις και να αποσιωπήσει τις φωνές που αντιστέκονται στις επιδιώξεις του κεφαλαίου και των διεθνών του στηριγμάτων.

Πέραν τούτων, η “κοινωνία των πολιτών” δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένα ιδεολογικό τέχνασμα, ένα εργαλείο πολιτικής πρακτικής που ο καπιταλισμός ανασύρει, προκειμένου να ενδύσει ιδεολογικά την παγκόσμια κυριαρχία του.

Διεθνείς οργανισμοί, αστικές κυβερνήσεις και κόμματα, όπως και συστημικοί αναλυτές επικαλούνται την “κοινωνία των πολιτών”, όπου ομονοούν, συναινούν, συναντώνται και συμπράττουν οριζοντίως και καθέτως όλες εκείνες οι δυνάμεις ενός συγκεχυμένου, όσο και ψευδεπίγραφου εκσυγχρονιστικού μετώπου.

Σε αυτό το πλαίσιο αναγκαίο είναι να γνωρίζουμε τις πραγματολογικές και ιδεολογικές ρίζες της “κοινωνίας των πολιτών”. Ήτοι, το συγκεκριμένο τύπο πολιτικής σκέψης και πρακτικής της “κοινωνίας των πολιτών”.

Ιστορικά λοιπόν: τον 19ο αιώνα ο Marx θεώρησε ότι η “κοινωνία πολιτών’ είναι κατεξοχήν η ελεύθερη αγορά, όπου αναπτύσσονται συναλλακτικές σχέσεις που καταλήγουν σε όφελος της αστικής τάξης και σε βάρος της εργατικής.

Ειδικότερα, στη “Γερμανική Ιδεολογία”, αναλύοντας την «ιδιωτική κοινωνία» (civil society/zivil Gesellschaft, στα ελληνικά «κοινωνία πολιτών»):

«Η ιδιωτική κοινωνία αγκαλιάζει τη συνολική εμπορική και βιομηχανική ζωή ενός συγκεκριμένου σταδίου {ανάπτυξης των παραγωγικών δυνάμεων}….O όρος ‘ιδιωτική κοινωνία’ παρουσιάστηκε τον 18ο αιώνα, όταν οι σχέσεις ιδιοκτησίας είχαν πια ξεμπλεχτεί από την αρχαία και τη μεσαιωνική κοινότητα. Η ιδιωτική κοινωνία αναπτύσσεται σαν τέτοια μονάχα με την αστική τάξη» (Marx & Engels).

Πραγματικά στον 18ο αιώνα αρχίζει η όλη θεωρητική αφήγηση στην Αγγλία από τον Adam Ferguson όταν το 1767 δημοσίευσε το δοκίμιο "An Essay on the History of Civil Society". Στο εν λόγω κείμενο γίνεται ευρεία χρήση του όρου Civil Society, όπου ο Ferguson εννοεί με αυτό τον όρο την πολιτική και νομική οργάνωση “πολιτισμένων” κοινωνιών, όπου η πλειοψηφία των ατόμων επιδίδεται στο εμπόριο και επιδιώκει την ικανοποίηση ατομικών συμφερόντων.

68 χρόνια αργότερα ο Alexis de Tocqueville, μετά την επιστροφή του από την Αμερική, γράφοντας “Η δημοκρατία στην Αμερική”, αναγνωρίζει ως “κοινωνία πολιτών” το πλήθος των εθελοντικών οργανώσεων, στις οποίες περιλαμβάνονται εκπαιδευτικά και πολιτιστικά σωματεία, εφημερίδες, ακόμα και εκκλησιαστικοί σύλλογοι.

Η ορολογία πάντως επανήλθε στον 19ο αιώνα από τον Hegel που θεωρούσε πως ο ιδιώτης κινείται στη "σφαίρα των αναγκών" και αποβλέπει στην ικανοποίηση του προσωπικού του συμφέροντος.

Στο τελευταίο τέταρτο του 20ου αιώνα ο Πουλαντζάς απορρίπτει παντελώς την “κοινωνία των πολιτών”, την οποία θεωρεί ―μεταξύ άλλων― ξένη προς τον επιστημονικό μαρξισμό, καθώς οι ερευνητές που τη χρησιμοποιούν εκκινούν από δύο εσφαλμένες παραδοχές.

Σύμφωνα λοιπόν με τον Πουλαντζά, η πρώτη είναι η παραδοχή του ανεξάρτητου ή αυτόνομου από την οικονομία ατόμου. Η δεύτερη είναι ο διαχωρισμός κράτους και κοινωνίας πολιτών.

Εν πάση περιπτώσει, η ευρύτατη χρήση και κατάχρηση και, συνακόλουθα, η σχετική βιβλιογραφία που εξυμνεί την “κοινωνία των πολιτών” ως νέο κοινωνικό υποκείμενο, αποφεύγει να δώσει ορισμό ή, όταν το επιχειρεί ―όπως η ΕΕ―, λειτουργεί ως πολιτική ρητορική και σύνθημα με ασαφές περιεχόμενο.

Ιστορικά και πολιτικά πάντως ομιλούντες, θα λέγαμε πως η “κοινωνία των πολιτών” δεν αποτελεί ταξικό χώρο πάλης με σκοπό την πολιτική χειραφέτηση. Τουναντίον, αποτελεί μηχανισμό του καπιταλισμού, μεταλλάσσοντας ή συγκαλύπτοντας τη βαρβαρότητά του.

Συνολικά, η λεγόμενη “κοινωνία των πολιτών” λειτουργεί, στο πλαίσιο της καπιταλιστικής τάξης πραγμάτων, ως μηχανισμός απορρόφησης και εκτόνωσης των κοινωνικών αντιδράσεων, ως ένα είδος θεσμικού ”αμορτισέρ” που αμβλύνει τις αντιφάσεις και τις συγκρούσεις που γεννούν οι κοινωνικές ανισότητες, η εκμετάλλευση, η ανεργία, οι ιμπεριαλιστικές επεμβάσεις και οι συνέπειές τους.

Εξού και αξιοποιείται από διεθνείς ενώσεις, οργανισμούς, και ιμπεριαλιστικούς συνασπισμούς ως εργαλείο διαχείρισης της λαϊκής δυσαρέσκειας με στόχο τη μετατροπή της κοινωνικής αγανάκτησης ή/και οργής σε ελεγχόμενες μορφές συναίνεσης, αποταξικοποίησης, αποϊδεολογικοποίησης και αποπολιτικοποίησης των ζητημάτων.

United Nations Council of Europe Council of the European Union European Parliament European Commission

*

Οριζόντια Ψηφοφορία: Εκλογικός Μηχανισμός Αστικής Ηγεμονίας και Θεσμικό Συμπλήρωμα ΕυρωΝΑΤΟϊκών Σχεδιασμών

Κάθε πρόταση —παλαιότερη ή/και πρόσφατη— περί οριζόντιας ψηφοφορίας δεν μπορεί να θεωρηθεί ως ουδέτερη τεχνική αλλαγή του εκλογικού συστήματος, αποκομμένη από τις πολιτικές της συνέπειες, ούτε να προβληθεί κι εκληφθεί ως "εκσυγχρονιστική" και "προοδευτική" μεταρρύθμιση.

Αντίθετα, αποτελεί οργανικό στοιχείο μιας ευρύτερης αντιδραστικής ανασυγκρότησης των μορφών πολιτικής διαμεσολάβησης του αστικού πολιτικού εποικοδομήματος, η οποία συνδέεται με τη μεταβολή των όρων εκπροσώπησης, νομιμοποίησης και αναπαραγωγής της αστικής πολιτικής κυριαρχίας.

Η οριζόντια ψηφοφορία εγγράφεται σε μια διαδικασία αστικής αναδιαμόρφωσης της σχέσης μεταξύ πολίτη και πολιτικής, όπου η ταξική σχέση και η συλλογική κοινωνική αναφορά της ψήφου υποχωρούν έναντι της εξατομικευμένης επιλογής προσώπων.

Με τον τρόπο αυτό, η πολιτική αντιπαράθεση μετατοπίζεται από το πεδίο των ταξικών αντιθέσεων, και της ταξικής πάλης στο πεδίο της προσωπικής εικόνας, της δημοφιλίας και της διαχειριστικής επάρκειας.

Υπό αυτή την έννοια, στην οριζόντια ψηφοφορία η ταξική σύγκρουση μετατρέπεται σε ανταγωνισμό ατομικών υποψηφιοτήτων, ενώ η συλλογική πολιτική συγκρότηση υποχωρεί μπροστά στην προβολή του "ικανού προσώπου", του "αποτελεσματικού διαχειριστή" και του "τεχνοκράτη εκπροσώπου".

Ακριβώς εδώ εντοπίζεται η ιδεολογική λειτουργία της εξατομίκευσης της ψήφου: στην αποσύνδεση της πολιτικής επιλογής από τις υλικές και κοινωνικές της προϋποθέσεις.

Οι σχέσεις εξουσίας, οι καπιταλιστικοί ανταγωνισμοί και τα ιμπεριαλιστικά συμφέροντα που οργανώνουν την πολιτική ζωή στο αστικό κοινοβουλευτικό σύστημα αποσιωπούνται ή/και εξοστρακίζονται, καθώς η πολιτική παρουσιάζεται ως ζήτημα προσωπικής προτίμησης και ατομικής αξιολόγησης.

Η διαδικασία αυτή συνιστά μια μορφή πολιτικού κανιβαλισμού, όπου η συλλογική πολιτική δράση υποκαθίσταται από τον ανταγωνισμό ατομικών φιλοδοξιών και εκλογικής επιβίωσης. Οι υποψήφιοι μετατρέπονται σε ανταγωνιστικές πολιτικές “επωνυμίες”, οι ψηφοφόροι σε καταναλωτές πολιτικών επιλογών και η εκλογική διαδικασία αποκτά χαρακτηριστικά πολιτικής αγοράς. Η ιδεολογία υποχωρεί μπροστά στην εικόνα, η συλλογικότητα μπροστά στην ατομική προβολή και η ταξική τοποθέτηση μπροστά στη διαχείριση της δημόσιας εντύπωσης.

Συνεπώς, η οριζόντια ψηφοφορία αποτελεί οργανική έκφραση της ευρύτερης κρίσης των μορφών πολιτικής εκπροσώπησης του αστικού κοινοβουλευτισμού. Εντάσσεται στη διαδικασία ανασύνθεσης των καπιταλιστικών μηχανισμών μέσω των οποίων το αστικό πολιτικό σύστημα επιχειρεί να ανανεώσει τους όρους κοινωνικής συναίνεσης και πολιτικής νομιμοποίησής του, ιδιαίτερα σε συνθήκες κρίσης εμπιστοσύνης προς τα κόμματα, πολιτικού υβριδισμού και μετάλλαξης των αστικών πολιτικών δυνάμεων.

Στην περίπτωση της Κύπρου, η πρόταση για την οριζόντια ψηφοφορία αποκτά ακόμη βαθύτερες πολιτικές διαστάσεις, καθώς δεν μπορεί ―και δεν πρέπει― να αποσυνδεθεί από το ευρύτερο πλαίσιο θεσμικών μετασχηματισμών που συνδέονται με τις ανακατατάξεις και τους Αγγλοαμερικανικούς και ΕυρωΝΑΤΟϊκούς ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς για το μέλλον του Κυπριακού.

Σχεδιασμοί και επιλογές για μορφή διευθέτησης στη βάση που οδηγεί ―όπως όλα δείχνουν― στο επικίνδυνο σχέδιο της απροκάλυπτης ή/και συγκαλυμμένης συνομοσπονδίας ή “δύο συνιστώντων κρατών”.

Σε αυτό το φόντο σχεδιασμοί και επιλογές δεν είναι ανεξάρτητοι από το συνολικό πλαίσιο μέσα στο οποίο επιχειρείται η αναδιάρθρωση των θεσμών και των μορφών πολιτικής εκπροσώπησης στην Κύπρο σε σχέση με την εντεινόμενη ενσωμάτωση της Κύπρου στους Αγγλοαμερικανικούς μηχανισμούς. Όπως βέβαια και με την περαιτέρω πρόσδεση της Νήσου στους ευρωατλαντικούς σχεδιασμούς υπό συνθήκες γενικευμένης ιμπεριαλιστικής αντιπαράθεσης και πολεμικής κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή και διεθνώς.

Υπό αυτό το πρίσμα, ζητήματα που αφορούν στη μορφή του κράτους, στην κυριαρχία, στις ιμπεριαλιστικές εξαρτήσεις και στη μελλοντική αρχιτεκτονική του Κυπριακού δεν αποτελούν απλές τεχνοκρατικές ρυθμίσεις. Όταν μάλιστα ζητήματα στρατηγικής σημασίας μεταφέρονται από το πεδίο της ταξικής σύγκρουσης στο πεδίο της θεσμικής διαχείρισης, συντελείται μια ουσιαστική μετατόπιση της ίδιας της έννοιας της πολιτικής: η κοινωνική και ταξική αντιπαράθεση υποχωρεί και η πολιτική εμφανίζεται ως διαδικασία διαχείρισης συναίνεσης εντός των ορίων που καθορίζουν οι συσχετισμοί και τα κέντρα ηγεμονικής ισχύος.

Επομένως, η εξατομίκευση της πολιτικής εκπροσώπησης δεν αποτελεί απλώς μεταβολή στον τρόπο άσκησης του εκλογικού δικαιώματος. Αποτελεί τμήμα μιας ευρύτερης ιδεολογικής μετατόπισης, όπου το θεμελιώδες πολιτικό ερώτημα “ποια κοινωνικά και ταξικά συμφέροντα εκπροσωπούνται;”, αντικαθίσταται από το αποπολιτικοποιημένο, αποιδεολογικοποιημένο και αποταξικοποιημένο ερώτημα “ποιο πρόσωπο μπορεί να διαχειριστεί αποτελεσματικότερα το υπάρχον πλαίσιο;”.

Η μαρξιστική παράδοση έχει αναδείξει με σαφήνεια ότι τα πολιτικά κόμματα και οι μορφές πολιτικής οργάνωσης αποτελούν συμπυκνώσεις κοινωνικών και ταξικών σχέσεων και ιστορικών αντιθέσεων.

Από τον Μαρξ και τον Ένγκελς έως τον Λένιν, η πολιτική συγκρότηση των κοινωνικών τάξεων συνδέεται με τη συλλογική οργάνωση, τη θεωρητική συγκρότηση και τη συνειδητή δράση μέσα στην ταξική πάλη.

Ο Λένιν, ιδιαίτερα, ανέδειξε ότι η χειραφέτηση της εργατικής τάξης δεν μπορεί να προκύψει μέσα από την εξατομικευμένη πολιτική επιλογή ούτε από την αποσύνθεση των συλλογικών μορφών οργάνωσης, αλλά απαιτεί συγκροτημένο πολιτικό υποκείμενο, ιδεολογική ενότητα και οργανωμένη δράση απέναντι στον αστικό κρατικό μηχανισμό.

Η δε Γκραμσιανή ανάλυση της ηγεμονίας φωτίζει τη βαθύτερη λειτουργία αυτής της διαδικασίας. Η αστική εξουσία δεν αναπαράγεται μόνο μέσω των θεσμών του κράτους, αλλά και μέσω της παραγωγής συναίνεσης, όταν οι ιδιαίτερες επιλογές της κυρίαρχης τάξης παρουσιάζονται ως ουδέτερες, καθολικές και αυτονόητες.

Η ανάδειξη του “ανεξάρτητου πολίτη”, που απλώς επιλέγει τους καταλληλότερους εκπροσώπους, συνιστά ακριβώς μια τέτοια μορφή ιδεολογικής κατασκευής, καθώς αποκρύπτει τις ταξικές σχέσεις και τις ιστορικά υλικές προϋποθέσεις που διαμορφώνουν τις πολιτικές επιλογές.

Από αυτή την οπτική, η οριζόντια ψηφοφορία κινείται προς την αντίθετη κατεύθυνση: ενισχύει τη διάλυση των ταξικών και συλλογικών πολιτικών σχέσεων, μεταφέρεοντας το βάρος της επιλογής στα χαρακτηριστικά των προσώπων.

Δεν είναι επομένως τυχαίο ότι η οριζόντια ψηφοφορία προβάλλεται από κύκλους του αστικού συστήματος και του πολιτικού υβριδισμού (της διασταύρωσης δεξιών, κεντρώων, συντηρητικών, κινηματικών και σοσιαλδημοκρατικών δυνάμεων) ως δήθεν διεύρυνση της δημοκρατικής συμμετοχής και της ελευθερίας επιλογής του πολίτη.

Πρόδηλα, η συγκεκριμένη αφήγηση, σε πλήρη στοίχιση με τον νεοφιλελευθερισμό και τις πολιτικές του, αποτελούν μέσο επιβολής της δικτατορίας του μονοπωλιακού κεφαλαίου στον αστικό κοινοβουλευτισμό.

Ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά στην κυπριακή περίπτωση, η αναδιάρθρωση των μορφών πολιτικής εκπροσώπησης λειτουργεί παράλληλα ως διαδικασία διαμόρφωσης των όρων κοινωνικής αποδοχής και πολιτικής νομιμοποίησης των ευρύτερων ιμπεριαλιστικών επιλογών ή/και σχεδιασμών που αφορούν τη μελλοντική μορφή του κυπριακού πολιτειακού οικοδομήματος.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η οριζόντια ψηφοφορία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως απομονωμένη εκλογική τεχνική, αλλά ως μέρος μιας ευρύτερης διαδικασίας ανασυγκρότησης της αστικής πολιτικής διαμεσολάβησης.

Συνολικά, η πρόταση για οριζόντια ψηφοφορία στην Κύπρο εντάσσεται σε μια περίοδο βαθύτερων μετασχηματισμών των μορφών πολιτικής εκπροσώπησης, κοινωνικής συναίνεσης και θεσμικής νομιμοποίησης.

Η σημασία της δεν βρίσκεται μόνο στον τρόπο κατανομής της ψήφου, αλλά στη συνολική πολιτική λειτουργία που επιτελεί: στη μετατόπιση της πολιτικής από την ταξική προς την εξατομικευμένη επιλογή, από την ταξική πάλη προς τη διαχείριση και από τον αγώνα για ανατροπή της κανονικοποίησης του κεφαλαιοκρατισμού προς την αναπαραγωγή των υφιστάμενων σχέσεων εξουσίας.

Όπως ανέδειξε ο Μαρξ (λογουχάρη, 18η Μπρυμαίρ του Λουδοβίκου Βοναπάρτη, Η Γερμανική Ιδεολογία, Οι ταξικοί αγώνες στη Γαλλία από το 1848 ως το 1850), η αστική κυριαρχία δεν ταυτίζεται με τη σταθερή κατοχή της κυβερνητικής εξουσίας από μια συγκεκριμένη πολιτική δύναμη, αλλά αναπαράγεται μέσω της εναλλαγής πολιτικών μορφών και εκπροσωπήσεων, εφόσον διατηρούνται οι κοινωνικές σχέσεις και οι υλικοί όροι πάνω στους οποίους θεμελιώνεται η ταξική εξουσία.

Καταληκτικά, στο πλαίσιο των σύγχρονων ιμπεριαλιστικών ανακατατάξεων στην Ανατολική Μεσόγειο και των Αγγλοαμερικανικών και ΕυρωΝΑΤΟϊκών σχεδιασμών για το Κυπριακό, η μεταβολή των μορφών πολιτικής εκπροσώπησης αποκτά συνεπώς ευρύτερη πολιτική διάσταση: συνδέεται με τη διαμόρφωση των όρων μέσα στους οποίους επιχειρείται να συγκροτηθεί κοινωνική συναίνεση και πολιτική νομιμοποίηση για τις προωθούμενες ιμπεριαλιστικές διευθετήσεις και κατευθύνσεις της Κύπρου.

Φίλοι του ΚΚΕ που ζούμε στην Κύπρο

*

Κώστας Γουλιάμος fb

*

Ο Κώστας Γουλιάμος είναι τακτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών, πρώην πρύτανης Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου, ποιητής, συγγραφέας.

Ήταν υποψήφιος βουλευτής με το ΚΚΕ (Μάιος – Ιούνιος 2023).

Ιούλιος 2025: Distinguished Fellow (Διακεκριμένο Μέλος) του International Engineering and Technology Institute (IETI)

Οκτ. 2024 Βραβείο Φιλίας από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας

Σεπ. 2023 Βραβείο “εξαιρετικής προσφοράς στη γενική εκπαίδευση”.

2021 Πανελλήνιο βραβείο ποίησης «Jean Moreas» στον Κώστα Γουλιάμο

*

Υποψήφιος ευρωβουλευτής με το ΚΚΕ στις εκλογές Ιουνίου 2024.

Τον Δεκ. 2023 Το International Research Institute for Economics and Management (IRIEM) θέσπισε ετήσιο «Βραβείου Κ. Γουλιάμου για Διδακτορικό Ερευνητή»

Ο Κώστας Γουλιάμος από την Μποτίλια Στον Άνεμο

_______

 

*

*

* * *

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.