Κούβα: Αποφάσεις για αλλαγές στην οικονομία με πολλούς κινδύνους και ερωτηματικά
Πέμπτη 25/06/2026 - 10:06
Σε πολύ σοβαρούς οικονομικούς και κοινωνικούς μετασχηματισμούς (συνολικά 176 διατάξεις που κωδικοποιούνται σε 23 άξονες) προχώρησε την προηγούμενη βδομάδα η κουβανική ηγεσία. Μετά από έκτακτη συνεδρίαση της ΚΕ του ΚΚ Κούβας, η Εθνοσυνέλευση ενέκρινε τα μέτρα που αφορούν όλους τους τομείς της οικονομίας και προβάλλονται ως απάντηση στην πολύ δύσκολη κατάσταση που έχει δημιουργήσει ο βάρβαρος υπερεξηντάχρονος αποκλεισμός από τις ΗΠΑ, και ειδικά ο ενεργειακός αποκλεισμός που εφαρμόζεται από φέτος τον Γενάρη και έχει προκαλέσει ασφυξία στον λαό.
Τα μέτρα που εγκρίθηκαν, είναι συνέχεια προηγούμενων κατευθύνσεων και μέτρων που υιοθετήθηκαν μετά από το 6ο Συνέδριο του ΚΚ Κούβας (2011). Κεντρικό στοιχείο αποτελεί η προώθηση των ξένων επενδύσεων ιδιωτικού κεφαλαίου σε όλους τους κλάδους της οικονομίας και η υιοθέτηση μηχανισμών της αγοράς ως μέσου κατανομής των πόρων. Ανάμεσα σε άλλα, τα πιο χαρακτηριστικά είναι: Η κρατική επιχείρηση αποκτά μεγαλύτερη αυτονομία και όπως και η ιδιωτική μπορεί να γίνει μετοχική, ενώ όλοι οι φορείς και ιδιώτες και ξένοι επενδυτές μπορούν να έχουν μετοχές σε όσες επιχειρήσεις θέλουν.
Οι ιδιώτες εργοδότες μπορούν να απασχολούν και πάνω από 100 άτομα, μπορούν να έχουν πρόσβαση στο εξωτερικό εμπόριο, δηλαδή καταργείται το κρατικό μονοπώλιο στο εξωτερικό εμπόριο. Επίσης καταργείται το υφιστάμενο σύστημα της μισθολογικής κλίμακας στις κρατικές επιχειρήσεις, καθιερώνεται κατώτατος μισθός που λαμβάνει υπόψη τα επίπεδα πληθωρισμού, ενώ τελικά τα επίπεδα μισθών θα καθορίζονται από διαπραγμάτευση των εργαζομένων, του Συνδικάτου και της επιχείρησης και θα εξαρτιόνται από την οικονομική δυνατότητα των επιχειρήσεων.
Οι διατάξεις προβλέπουν αλλαγές στις σχέσεις ιδιοκτησίας και αναγνωρίζουν διαφορές μεταξύ ιδιοκτησίας και διαχείρισης, ενώ ταυτόχρονα αναφέρεται ότι «η κοινωνική ιδιοκτησία των βασικών μέσων παραγωγής παραμένει».
Σε αυτό το πλαίσιο, δίνεται πολύ μεγαλύτερη αρμοδιότητα στις επαρχιακές και δημοτικές αρχές για να αναπτυχθεί η λεγόμενη τοπική οικονομία και οι κοινωφελείς υπηρεσίες μέσω της τόνωσης, όπως υπογραμμίζεται, των άμεσων ξένων επενδύσεων.
Σημαντικό στοιχείο αποτελεί η τροποποίηση της διαχείρισης και χρήσης γης για όλους τους οικονομικούς παράγοντες. Θα παραχωρείται το εμπράγματο δικαίωμα επικαρπίας επί της γης, σε κρατικά, ιδιωτικά, μεικτά ή φυσικά νομικά πρόσωπα που το ζητούν, για αόριστο χρόνο και έκταση σύμφωνα με το υποβληθέν έργο, για όλες τις γεωργικές, δασικές και καπνοπαραγωγικές μονάδες, καθώς και για έργα οικοτουριστικής και αγροτουριστικής ανάπτυξης. Οι αγροτικοί συνεταιρισμοί θα μπορούν να διεξάγουν απευθείας εξωτερικό εμπόριο, για την εξαγωγή των προϊόντων τους και την εισαγωγή γεωργικών εισροών και τεχνολογιών.
Δίνεται επίσης η δυνατότητα ίδρυσης ιδιωτικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, τράπεζες, ανταλλακτήρια, που θα λειτουργούν υπό την εποπτεία της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (BCC) με ίσους κανονιστικούς όρους με τις κρατικές τράπεζες.
Επίσης ο τουριστικός τομέας ανοίγει περισσότερο στους ιδιώτες με αξιοποίηση ακινήτων όπως και η λεγόμενη ασφαλιστική αγορά. Ολα αυτά συνοδεύονται και με αλλαγές στους ελεγκτικούς μηχανισμούς, με μείωση του αριθμού των υπουργείων και των δημόσιων υπηρεσιών, με προσαρμογές στο θεσμικό και νομικό καθεστώς όπου θα γίνουν οι ανάλογες τροποποιήσεις.
Ακόμα, θα επιτρέπεται η συμμετοχή ιδιωτικών και ξένων κεφαλαίων στην εισαγωγή και εμπορία καυσίμων, συμπεριλαμβανομένου του δικτύου λιανικής πώλησης.
Ο πρωθυπουργός της χώρας και μέλος του ΠΓ της ΚΕ του ΚΚ Κούβας, Μανουέλ Μαρέρο, υποστήριξε ότι όλες αυτές οι αλλαγές δεν συνεπάγονται την αποποίηση της κοινωνικής ευθύνης του κράτους, αλλά «ενσωματώνουν την αναγνώριση των μηχανισμών της αγοράς ως μέσων για την αποτελεσματική κατανομή των πόρων» και πρόσθεσε ότι «τα μέτρα δεν συνιστούν απόκλιση από το σοσιαλιστικό σχέδιο, αλλά μάλλον ανταποκρίνονται στη λογική της ανάπτυξής του».
Ωστόσο, η περαιτέρω ενίσχυση των εμπορευματικών σχέσεων και της αγοράς, η υποβάθμιση της κοινωνικής ιδιοκτησίας των μέσων παραγωγής, του κεντρικού επιστημονικού σχεδιασμού και του εργατικού ελέγχου, που είναι βασικές νομοτέλειες της σοσιαλιστικής κοινωνίας, όπως έχει αποδείξει με τραγικό τρόπο η ιστορική εμπειρία της ανατροπής του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ και τις άλλες σοσιαλιστικές χώρες, οι εξελίξεις της κυριαρχίας των καπιταλιστικών σχέσεων στην Κίνα, έχουν βαθύτατα αρνητικές συνέπειες για τους λαούς.
Η κριτική εξέταση των αλλαγών που προωθούνται στην Κούβα και η σχετική συζήτηση που είναι σε εξέλιξη συνδυάζεται με την υποχρέωση των κομμουνιστών να στέκονται στο πλευρό, να εκφράζουν την αμέριστη αλληλεγγύη τους στον ηρωικό Κουβανικό λαό και να απαιτούν τον τερματισμό του πολύχρονου, βάρβαρου αποκλεισμού του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού, να στηρίζουν την Κουβανική Επανάσταση.
902 από Ριζοσπάστη, 25/6/2026

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.