 |
¡La historia me absolverá!
Φιδέλ Αλεχάντρο Κάστρο Ρους
(Fidel Alejandro Castro Ruz)
Μπιράν Επαρχίας Οριέντε, 13 Αυγούστου 1926 - Αβάνα, 25 Νοεμβρίου 2016
Σχέδιο (3ο από 3 του Κομαντάντε), Μπάμπης Ζαφειράτος, 30.XI.2016
(Μολύβι, 29 χ 21 εκ.) |
*
Η Ιστορία τον δικαίωσε!
Άλλο ένα σκίτσο του μεγάλου Φιδέλ κι ένα του εκρηκτικού Ντανιέλ Τσαβαρία (στο τέλος), μαζί με κάποιες ακόμα σελίδες από το αυτοβιογραφικό του μυθιστόρημα «Είδα να φτάνει ένας γέρος, Μνήμες» (2009) –εκδόσεις Opera, 2015, σε εξαιρετική μετάφραση του Κρίτωνα Ηλιόπουλου.
*
Φιδέλ: Ένα σύγγραμμα περί ηθικής και δυο μεγάλα αρχίδια στην υπηρεσία της ανθρωπότητας
Τίτλος και υπότιτλοι: Μ.Σ.Α - Παρμένα από τα αποσπάσματα που ακολουθούν - Οι χώρες σηματοδοτούν τους σταθμούς του Τσαβαρία κατά την περιπλάνησή του ανά τον κόσμο, και είναι οι τίτλοι των αντιστοίχων κεφαλαίων του βιβλίου.
Όλα τα κεφάλαια: 1. Δεκαεννιά χρόνια στα ανατολικά του Ρίο δε Λος Πάχαρος [όπου η γενέτειρά του, Σαν Χοσέ δε Μάγιο], 2. Ευρώπη και Μαρόκο, 3. Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία, Αγγλία, Γερμανία, 4. Το Λανσέρο [όνομα πλοίου] και τα επακόλουθα, 5. Ουρουγουάη, Αργεντινή, Χιλή, 6. Περού και Βολιβία, 7. Βραζιλία (Μπαΐα, Βορειοανατολικά, Μπελέμ, Σανταρέμ), 8. Βραζιλία (Ταπαζός, Μανάους, Ρίο Νέγρο), 9. Κολομβία, 10. Κούβα [από το 1969, μετά την ιστορική αεροπειρατεία του].
*
Ουρουγουάη, Αργεντινή, Χιλή
(Η Κουβανική Επανάσταση και το είδωλο «Φιδέλ»)
[…] Η Κουβανική Επανάσταση, την οποία οι κομμουνιστές του κόμματος μου είδαμε στην αρχή με μεγάλο σκεπτικισμό, με κέρδισε πολύ γρήγορα. Ήδη τον Μάρτιο του 1960, ο Φιδέλ ήταν το είδωλο μου. Ρουφούσα όλες τις ομιλίες του που δημοσίευε το περιοδικό «Bohemia» και άλλα έντυπα. Επίσης, με μάγεψε ο Τσε με τη μυθική του προσωπικότητα, καθώς και τα κατορθώματα τόσων ανταρτών και μαρτύρων.
Τον Απρίλη του ίδιου χρόνου, όταν το Κόμμα αποφάσισε να συμμετάσχει στην καμπάνια μιας Εθνικής Συντονιστικής Επιτροπής για την αλληλεγγύη στην Κούβα, με τοποθέτησαν επικεφαλής σ’ ένα μικρό γραφειάκι που είχε στόχο να προσελκύσει τους λιμενεργάτες και τους κατοίκους της Παλιάς Πόλης. Έπεσα με τα μούτρα στη δουλειά. Σε συνεργασία με την κουβανική πρεσβεία, με τότε πρέσβη τον Μάριο Γκαρσία Ιντσαουστέγι, έναν λαμπρό επαναστάτη διανοούμενο, οργάνωσα εκθέσεις, συζητήσεις και ομιλίες, προβολές ταινιών και συνεντεύξεις προσωπικοτήτων της Ουρουγουάης που επέστρεφαν από επισκέψεις στην Κούβα. Ήταν πράγματα πολύ πιο ελκυστικά από τις ανιαρές συνελεύσεις, τους κύκλους μελέτης και τις περιοδικές νυχτερινές αφισοκολλήσεις ή την παρουσία σε δημόσιες συγκεντρώσεις, με τα οποία ασχολιόταν ο πυρήνας μου στον Λιμενικό Τομέα. Αφοσιώθηκα ολοκληρωτικά στα νέα μου καθήκοντα, και μερικές φορές γυρνούσα στο σπίτι ξημερώματα. Για πρώτη φορά, ένιωσα στ’ αλήθεια πως έκανα κάτι σημαντικό.
(σσ. 335-336)
(Στην υπηρεσία της ανθρωπότητας)
[…] Ένας από τους πιο τακτικούς θαμώνες [σημ. Μποτίλιας: της γκαρσονιέρας όπου έμενε στο Μοντεβιδέο], ένας τροτσκιστής από την Ουρουγουάη, σε μια λογομαχία είπε ότι πατέρας του ήταν ο Φιδέλ Κάστρο –και το υποστήριξε μ’ ένα επιχείρημα που έπεισε όλους τους παρόντες. Στον βιολογικό του πατέρα όφειλε την ύπαρξή του, την ανατροφή και την πολλή αγάπη που του είχε προσφέρει, όμως, τίποτ’ α π’ όλα αυτά δεν συγκρινόταν με όσα είχε μάθει από τον Φιδέλ, από τη ζωή και το έργο του, που τον είχαν αφυπνίσει πολιτικά, του είχαν ανοίξει τη σκέψη και του είχαν σταθεί οδηγός κι ελπίδα μαζί. Ο Φιδέλ ήταν γι’ αυτόν ένα σύγγραμμα περί ηθικής και δυο μεγάλα αρχίδια στην υπηρεσία της ανθρωπότητας. Τελικά, ό,τι περισσότερο εκτιμούσε στον εαυτό του, το όφειλε στον πατέρα του, τον Φιδέλ.
(σελίδες 366-367)
(Κουβανική Επανάσταση: Κανένα παιδί να μη γυαλίζει παπούτσια ακούγοντας τις προσβολές)
[…] Ήταν συμπαθητικός τύπος και κάθισε μαζί μου στο τραπέζι. Ύστερα από δυο λεπτά ήρθαν δύο μικρά λουστράκια, έβαλαν τα κασελάκια τους μπροστά στα πόδια μας, έβγαλαν τη βαφή, τα πανιά και τις βούρτσες τους και, χωρίς να ζητήσουν άδεια, έπιασαν τα πόδια μας, τα ακούμπησαν πάνω στην ξύλινη βάση κι άρχισαν να γυαλίζουν τα παπούτσια μας. Όταν έφυγαν, ήρθαν άλλα δύο και, παρόλο που είδαν γυαλισμένα τα παπούτσια μας, έστησαν το ίδιο νούμερο με τους προηγούμενους: «Να τα ξαναπεράσωωω ένα χεράαααακι, αφεντικόοοοο;»
[...] Οι πιο ευαίσθητοι τους δίναμε λίγα ψιλά, αλλά σε πέντε λεπτά έρχονταν κι άλλοι. Τελικά, στον πέμπτο ή έκτο που ήρθε στο τραπέζι μας έτοιμος να στήσει το σόου με το κασελάκι, τα μπουκαλάκια, τα πανιά και το γνωστό πια ποιηματάκι: «Να τα περάσω ένα χεράκι, αφεντικό», εκείνος ο πωλητής από το Μπουένος Αιρες, ντυμένος στην τρίχα και αγανακτισμένος που του είχαν καταστρέψει το πρωινό κάνοντάς τον να νιώθει ένοχος για την πείνα των μικρών λούστρων, είπε σ’ έναν πιτσιρίκο γύρω στα δέκα: «Τ’ αρχίδια μου να ξαναπεράσεις».
Ποτέ δεν θα ξεχάσω τι του αποκρίθηκε εκείνος ο μικρός, με ύφος ήπιο και σεβάσμιο: «Άμα φτάσει η μπογιά». Ο πιτσιρίκος ήταν μεγαλοφυία, γιατί αυτό το «άμα φτάσει η μπογιά» για να του τα γυαλίσει, ήταν σαν να τον έβριζε με μια πολύ συνηθισμένη αργεντίνικη βρισιά, το pelotudo, (παπάρας), με τη διαφορά ότι το έλεγε με καθωσπρέπει ύφος και με ειρωνεία έμπειρου διπλωμάτη.
Θυμάμαι ότι ξεκαρδίστηκα στα γέλια, του έδωσα ένα γερό φιλοδώρημα και λυπήθηκα που δεν είχα χρήματα ή τα μέσα για να βοηθήσω αυτό το παιδί με μια υποτροφία ώστε ν’ αναπτύξει την εκπληκτική ευστροφία του. Όπως πάντα, σκέφτηκα πάλι τον Φιδέλ και την ανάγκη να γίνει το γρηγορότερο επανάσταση στη Λατινική Αμερική, ώστε κανένας πια να μην κακομεταχειρίζεται ή να βρίζει εργαζόμενα παιδιά. Με κυρίευσε ένας συναισθηματισμός για την τραγωδία εκείνου του μικρού, που με τόση ευφυΐα και ετοιμότητα, αντί να βρίσκεται σ’ ένα σχολείο, ήταν αναγκασμένος να γυαλίζει παπούτσια για να βοηθήσει τη μαμά του ή τα αδελφάκια του. Γι’ αυτό κι εγώ θα πήγαινα στις αντάρτικες ομάδες, με στόχο μια μέρα, στη Λατινική Αμερική όπως και στην Κούβα, κανένα παιδί να μη λείπει από το σχολείο, κανένα παιδί να μη γυαλίζει παπούτσια ακούγοντας τις προσβολές χιλιάδων αναίσθητων και ηλίθιων pelotudo. Με όλα αυτά εγώ κούρντιζα την επαναστατική μου διάθεση, ωστόσο ήταν αλήθεια: γι’ αυτόν το λόγο ήθελα να πολεμήσω με τους αντάρτες.
(σελίδες 382-383)
Βραζιλία (Ταπαζός, Μανάους, Ρίο Νέγρο)
(Η αυτοκτονική γενναιότητα του Φιδέλ)
[…] Η αντίδραση εκείνη του Ολιβέιρα για τον επιστημονικό ηρωισμό του Αλμπουκέρκε [σημ. Μποτίλιας: Ένας καθηγητής, εθνολόγος, που θέλει να μελετήσει τις φυλές του Αμαζονίου και πέφτει με αλεξίπτωτο από το αεροπλανάκι του τυχοδιώκτη Ολιβέϊρα], μου φέρνει στο νου σήμερα τα ουτοπικά αρχίδια του Φιδέλ. Ως αναπαραγωγικά όργανα τον έκαναν φυσικό πατέρα ελάχιστων ανθρώπων, όμως, με τη μεταφορική έννοια, συμβολίζουν τον ιδεολογικό γεννήτορα εκατομμυρίων ανθρώπων που, σαν κι εκείνον, ήταν πρόθυμοι να βρεθούν αντιμέτωποι με τον θάνατο για την υπεράσπιση της δικαιοσύνης και της αλήθειας. Και με γοητεύει η ιδέα ότι αυτά τα χωρίς ευφυΐα όργανα, συχνά παράγουν μάλλον μάρτυρες και επαναστάτες-πρότυπα παρά αντικοινωνικά στοιχεία ή ατσάλινους τυχοδιώκτες σαν τον Ολιβέιρα. Στην Κούβα γνώρισα αρκετούς ανθρώπους που, συγκινημένοι από την αυτοκτονική γενναιότητα του Φιδέλ για τη δικαιοσύνη, μεταμορφώθηκαν στο άψε-σβήσε και μια για πάντα.
(σελ. 549)
Ντανιέλ Τσαβαρία, Είδα να φτάνει ένας γέρος –Μνήμες (2009)
Εκδόσεις Opera, 2015. Μετάφραση Κρίτων Ηλιόπουλος
*
 |
Ντανιέλ Τσαβαρία
(Daniel Chavarría)
Σαν Χοσέ δε Μάγιο, 23 Νοεμβρίου 1933 - Ζει στην Κούβα από το 1969
Σχέδιο, Μπάμπης Ζαφειράτος, 30.XI.2016 (Μολύβι, 29 χ 21 εκ.) |
Ντανιέλ Τσαβαρία – Βραβεία
Joy (1978)
- Aniversario de la Revolución, La Habana, 1975
- Capitán San Luis, 1978
The 6th island (1984) – Το έκτο νησί (Opera, 2004)
- Premio de la Crítica, La Habana
Allá ellos (1991) – Χαιρετίσματα στο θείο (Opera, 1998)
- Dashiell Hammett Award, Gijón, 1992
The Eye of Cybele (1993) – Το μάτι της θεάς (Opera, 1999)
- Planeta-Joaquín Mortiz, México, 1993
- Educación y Cultura, Montevideo, 1994
- Ennio Flaiano, Pescara, 1998
- Premio de la Crítica, La Habana
Adiós Muchachos (1994) – Αν με ξαναδείτε γράφτε μου (Opera, 1998)
- Edgar Allan Poe Award - Best Paperback Original, New York, 2002
Tango for a Torturer (2001) – Το κόκκινο στο φτερό του παπαγάλου (Opera, 2002)
- Casa de las Américas Prize, La Habana, 2000
- Premio de la Crítica, La Habana
Viudas de sangre (2004)
- Premio Alejo Carpentier, La Habana, 2004
Other
- National Prize for Literature, 2010
*
Περισσότερα
και
* * *
.JPG)
