Κώστας Γουλιάμος
Η Ευρωπαϊκή Ένωση του κεφαλαίου εμφανίζεται ως θεματοφύλακας της δημοκρατίας, αλλά δυσπιστεί απέναντι στη μοναδική δύναμη που μπορεί να αμφισβητήσει έμπρακτα τις επιλογές της: τους ίδιους τους λαούς.
Όταν εκατομμύρια κόσμου και νεολαία διαμαρτύρονται για την ακρίβεια, την εργασιακή ανασφάλεια, την εμπορευματοποίηση των κοινωνικών αγαθών και την πολεμική οικονομία, η συζήτηση μετατοπίζεται βολικά από τις αντικειμενικές αιτίες της δυσαρέσκειας στους υποτιθέμενους υποκινητές της.
Αυτό δεν είναι απλώς πολιτική αλαζονεία. Είναι η πολιτική αφασία μιας ταξικής εξουσίας που δυσκολεύεται να αποδεχθεί ότι η εργατική τάξη, οι εργαζόμενοι και τα λαϊκά νοικοκυριά που υφίστανται τις συνέπειες των αποφάσεων της ΕΕ μπορούν να αναγνωρίσουν τα κοινά τους συμφέροντα, να οργανωθούν και να αντισταθούν.
Γιατί το κεφάλαιο φοβάται την οργή που αποκτά ταξική συνείδηση, πολιτικό προσανατολισμό και συλλογική δύναμη.
Τελικά, για την κυρία πρόεδρο της Κομισιόν οι αγορές μπορούν να έχουν συμφέροντα, τα μονοπώλια μπορούν να ασκούν πιέσεις, οι επιχειρηματικοί όμιλοι μπορούν να διεκδικούν προνόμια και οι αστικές κυβερνήσεις να συναποφασίζουν και υλοποιούν στο όνομα της ανταγωνιστικότητας, της σταθερότητας, της ανάπτυξης και...πάει λέγοντας.
Μόνο οι λαοί, όταν βγαίνουν στους δρόμους, θεωρούνται υποκινούμενοι!
Τι ασύλληπτη πολιτική ασυναρτησία ! Η ΕΕ του κεφαλαίου να εμφανίζεται ως φορέας νομιμότητας, ενώ οι εργαζόμενοι και η νεολαία ως αντικείμενα χειραγώγησης.
Ας το καταλάβουν, λοιπόν, στις Βρυξέλλες: οι λαοί δεν είναι το ακροατήριο της ευρωπαϊκής εξουσίας ούτε κομπάρσοι στη σκηνοθεσία με συμπαραγωγή τις αστικές κυβερνήσεις των κρατών-μελών!
Και όταν αυτοί οι λαοί ξεσηκώνονται, παλεύουν και διεκδικούν, το πρόβλημα δεν είναι ποιος τους υποκίνησε.
Το πρόβλημα είναι αυταρχισμός, η σήψη και η βία του καπιταλισμού που τους έδωσε λόγους να εξεγερθούν.
Οι λαοί δεν χρειάζονται άδεια από τις Βρυξέλλες για να σκεφτούν, να διαφωνήσουν και να εξεγερθούν πολιτικά.
Και ασφαλώς δεν χρειάζονται πιστοποιητικό δημοκρατικής συνείδησης από μια Ευρωπαϊκή Επιτροπή που δεν εκλέγεται άμεσα από αυτούς.
*
Τραπεζικά υπερκέρδη και λαϊκά νοικοκυριά, η ταξική αντίφαση της κυπριακής οικονομίας
Την Άνοιξη του 2004 είχα επισκεφτεί το Van Gogh Museum στο Amsterdam. Kαθώς σήμερα διάβαζα για το τεράστιο χρέος των κυπριακών λαϊκών νοικοκυριών, θυμήθηκα το έργο του “The Poor and Money”.
Από τη μια οι τράπεζες στην Κύπρο καταγράφουν κέρδη εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ.
Από την άλλη οι εργαζόμενοι, η εργατική τάξη, οι βιοπαλαιστές αγρότες και τα λαϊκά νοικοκυριά εξακολουθούν να ζουν υπό το βάρος της δανειακής εξάρτησης και της οικονομικής ανασφάλειας;
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία μετά τη σημερινή δημοσιοποίηση των στοιχείων ότι το χρέος των κυπριακών λαϊκών νοικοκυριών ανέρχεται στα €20 δισεκατομμύρια, περίπου στο 53% του ΑΕΠ.
Την ίδια ώρα, τα συνολικά κέρδη του κυπριακού τραπεζικού τομέα προσέγγισαν το €1 δισεκατομμύριο το 2025.
Η αντίθεση αυτή συνδέεται άμεσα με τις κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες που διαμορφώνει η ταξική οργάνωση της οικονομίας. στην Κύπρο.
Όπου το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο διευρύνει την κερδοφορία και τη συσσώρευσή του.
Σπεύδω μάλιστα να σημειώσω πως το ενεργητικό των τραπεζών αντιστοιχούσε στο 199,4% του ΑΕΠ το 2024.
Αυτό σημαίνει ότι το συνολικό ενεργητικό των τραπεζών ήταν σχεδόν διπλάσιο από την ετήσια οικονομική παραγωγή της χώρας.
Την ίδια ώρα, χιλιάδες λαϊκά νοικοκυριά υποθηκεύουν το μελλοντικό τους εισόδημα για να εξασφαλίσουν τη στέγη και τις βασικές ανάγκες τους. Εξού και η καπιταλιστική-τραπεζική κρίση του 2013 ανέδειξε με τον πιο οδυνηρό τρόπο αυτή την ταξική διάσταση.
Οι ζημιές του τραπεζικού συστήματος μεταφέρθηκαν στην κοινωνία, με τους καταθέτες να υφίστανται δραματικές απώλειες και την εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα να επωμίζονται τις συνέπειες της κρίσης.
Για ακόμη μια φορά, επιβεβαιώθηκε η βαθιά αντίφαση του κεφαλαιοκρατικού που ιδιωτικοποιεί τα κέρδη, αλλά κοινωνικοποιεί τις ζημιές.
Αυτή η πραγματικότητα δεν αποτελεί παρέκκλιση από τη λειτουργία του καπιταλισμού.
Απεναντίας, αντανακλά τη φύση ενός συστήματος όπου το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην ιδιοποίηση του κοινωνικού πλούτου και στην αναπαραγωγή της εξάρτησης της εργατικής τάξης
Επομένως η απάντηση σε αυτή την τραγική πραγματικότητα δεν μπορεί να αναζητηθεί ποιο αστικό ή συστημικό κόμμα θα διαχειριστεί πιο καλά το καπιταλιστικό σύστημα.
Ούτε βέβαια στη μεταφυσική αντίληψη ορισμένων συστημικών αναλυτών ότι το τραπεζικό κεφάλαιο θα αυτοπεριορίσει την κερδοφορία του.
Αντίθετα, βρίσκεται στην οργάνωση και την ενίσχυση της ταξικής πάλης, στη συσπείρωση της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων απέναντι στην εξουσία του χρηματοπιστωτικού και μονοπωλιακού κεφαλαίου.
Στην ανάπτυξη ενός μαχητικού εργατικού και λαϊκού κινήματος που δεν θα περιορίζεται στη διεκδίκηση καλύτερων όρων ή επιδομάτων επιβίωσης, αλλά θα αμφισβητεί την ίδια την ιδιοκτησία και τον έλεγχο των στρατηγικών μέσων παραγωγής.
Που θα έρχεται σε σύγκρουση με την εξουσία του κεφαλαίου και που θα παλεύει για την κοινωνικοποίηση των συγκεντρωμένων μέσων παραγωγής και την επιστημονικά σχεδιασμένη αξιοποίηση του κοινωνικού πλούτου.
(Van Gogh “The Poor and Money”, 1882)
Φίλοιτου ΚΚΕ που ζούμε στην Κύπρο
*
*
Ο Κώστας Γουλιάμος είναι τακτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών, πρώην πρύτανης Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου, ποιητής, συγγραφέας.
Ήταν υποψήφιος βουλευτής με το ΚΚΕ (Μάιος – Ιούνιος 2023).
Ιούλιος 2025: Distinguished Fellow (Διακεκριμένο Μέλος) του International Engineering and Technology Institute (IETI)
Οκτ. 2024 Βραβείο Φιλίας από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας
Σεπ. 2023 Βραβείο “εξαιρετικής προσφοράς στη γενική εκπαίδευση”
2021 Πανελλήνιο βραβείο ποίησης «Jean Moreas» στον Κώστα Γουλιάμο
*
Υποψήφιος ευρωβουλευτής με το ΚΚΕ στις εκλογές Ιουνίου 2024.
Ο Κώστας Γουλιάμος από την Μποτίλια Στον Άνεμο
_______
*
* * *
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.