Κώστας Γουλιάμος
Ο νεοφυής άξονας Τουρκίας–Πακιστάν–Σαουδικής Αραβίας
Διαβάζοντας τις αναλύσεις για τον άξονα “Τουρκίας–Πακιστάν–Σαουδικής Αραβίας” (Κοινή Συμφωνία Άμυνας), προκαλεί εντύπωση η αδυναμία συστημικών συντακτών να εντάξουν την εξέλιξη στο αντικειμενικό πλαίσιο του φαύλου κύκλου των ενδοϊμπεριαλιστικών αντιθέσεων
Ακόμη και αναλυτές, που αυτοπροσδιορίζονται ως “προοδευτικοί”, παραμένουν ―όπως ακριβώς και οι συστημικοί― εγκλωβισμένοι σε μια γεωπολιτική ανάγνωση, αποκομμένη από το ταξικό περιεχόμενο των διεθνών σχέσεων. Εξού και κρίνουν πως η Κύπρος πρέπει να αξιοποιήσει τη θέση της ώστε να ενισχύσει τη θέση και το ρόλο της ως κόμβου ενέργειας, ναυτιλίας, ασφάλειας, τηλεπικοινωνιών, κέντρου δεδομένων, πολιτικής προστασίας και…πάει λέγοντας!
Πρόδηλα, πρόκειται γι` αναλύσεις πλήρως αποκομμένες από το ταξικό, ιστορικό και ιμπεριαλιστικό πλαίσιο. Αναλύσεις που αγνοούν πως ο εν λόγω νεοφυής άξονας συνιστά πρωτίστως σύμπραξη αστικών τάξεων που διαθέτουν δικά τους διακριτά συμφέροντα, στοχεύοντας δια της συμμαχίας να ενισχύσουν τη θέση και τη διαπραγματευτική τους ισχύ στον εύθραυστο και διαρκώς μεταβαλλόμενο διεθνή συσχετισμό δύναμης.
Δίχως άλλο η συμφωνία αποτελεί μια σοβαρή εξέλιξη και, συνάμα, πλήγμα στη λογική των "ισχυρών συμμαχιών", τις οποίες διαφημίζουν συστημικοί αναλυτές και κυβερνήσεις.
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, λογουχάρη, απέδιδε χαρακτήρα "ισχυρής συμμαχίας” στη συμφωνία με τη Σαουδική Αραβία, με τα κυβερνητικά στελέχη να περηφανεύονται για την εμπλοκή της ελληνικής πυροβολαρχίας στον πόλεμο.
Εν πάση περιπτώσει, ο άξονας Τουρκίας–Πακιστάν–Σαουδικής Αραβίας δεν αναιρεί τις ενδοϊμπεριαλιστικές αντιθέσεις. Τουναντίον, αποτελεί έκφρασή τους.
Στον καπιταλισμό οι συμμαχίες των αστικών τάξεων είναι πάντοτε σχετικές, αντιφατικές και αναπροσαρμόζονται με βάση τα συμφέροντα και τον εκάστοτε συσχετισμό δύναμης.
Άλλωστε αυτό ακριβώς είναι και από τα βασικά χαρακτηριστικά του ιμπεριαλισμού, όπως ανέλυσε ο Λένιν: οι αντιθέσεις δεν εξαφανίζονται επειδή δημιουργούνται συμμαχίες. Αντίθετα, οι ίδιες οι συμμαχίες αποτελούν προσωρινές και μεταβαλλόμενες μορφές μέσα από τις οποίες εκδηλώνεται ο ανταγωνισμός.
Οι αστικές τάξεις συνεργάζονται εκεί όπου τα συμφέροντά τους συγκλίνουν και συγκρούονται εκεί όπου αυτά αποκλίνουν.
Συνεπώς, καμία συμμαχία και κανένας άξονας δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια σταθερά. Η διεθνής πολιτική του κεφαλαίου δεν κινείται στη βάση “μόνιμης φιλίας” αλλά στη βάση συμφερόντων και συσχετισμών.
Υπό αυτό το πρίσμα η εξέλιξη αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία οι παλιές ισορροπίες αποδυναμώνονται, οι περιφερειακοί ανταγωνισμοί οξύνονται και οι μεγάλες και περιφερειακές δυνάμεις επιχειρούν να επανακαθορίσουν τη θέση τους.
Η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν έχουν τις δικές τους επιδιώξεις, στρατηγικές προτεραιότητες και περιφερειακές φιλοδοξίες. Ταυτόχρονα, όμως, οι επιλογές τους δεν μπορούν να αποσυνδεθούν από τη συνολικότερη δομή του παγκόσμιου καπιταλιστικού και ιμπεριαλιστικού συστήματος και από τον ανταγωνισμό των ισχυρότερων κέντρων του.
Το ίδιο ταξικό έλλειμμα εμφανίζεται και στις κυρίαρχες προσεγγίσεις του Κυπριακού. Πίσω από διαφορετικές διατυπώσεις, δεξιές, κεντρώες και σοσιαλδημοκρατικές δυνάμεις συγκλίνουν στην αποδοχή του βασικού ΑγγλοΑμερικανικού και ΕυρωΝΑΤΟϊκού πλαισίου. Και σε αυτό το πλαίσιο ανταγωνίζονται κυρίως για το ποια θα το διαχειριστεί αποτελεσματικότερα ―στρατιωτικά, οικονομικά, ενεργειακά και γεωπολιτικά.
Η διαφορά, με άλλα λόγια, δεν βρίσκεται στην ρήξη ή την αμφισβήτηση του ίδιου του πλαισίου, αλλά στον τρόπο με τον οποίο οι επιμέρους δυνάμεις επιδιώκουν να το διαχειριστούν ώστε να αναβαθμίσουν τη θέση τους μέσα σε αυτό.
Καταληκτικά: μια πραγματικά ταξική ανάλυση δεν μπορεί να ξεκινά από το ποιος είναι ο “καλός” και ποιος ο “κακός” πόλος και τι δώρα και ρόλους κομίζουν οι εκάστοτε πόλοι-Δαναοί, αλλά από τις ταξικές σχέσεις, τις υλικές αντιθέσεις και τον συγκεκριμένο συσχετισμό δυνάμεων.
Επομένως ζήτημα και ζητούμενο δεν είναι ποια συμμαχία θα επικρατήσει, αλλά η ταξική πάλη του εργατικού διεθνισμού απέναντι στους ιμπεριαλιστικούς και αστικούς ανταγωνισμούς.
*
*
Ο Κώστας Γουλιάμος είναι τακτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών, πρώην πρύτανης Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου, ποιητής, συγγραφέας.
Ήταν υποψήφιος βουλευτής με το ΚΚΕ (Μάιος – Ιούνιος 2023).
Ιούλιος 2025: Distinguished Fellow (Διακεκριμένο Μέλος) του International Engineering and Technology Institute (IETI)
Οκτ. 2024 Βραβείο Φιλίας από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας
Σεπ. 2023 Βραβείο “εξαιρετικής προσφοράς στη γενική εκπαίδευση”.
2021 Πανελλήνιο βραβείο ποίησης «Jean Moreas» στον Κώστα Γουλιάμο
*
Υποψήφιος ευρωβουλευτής με το ΚΚΕ στις εκλογές Ιουνίου 2024.
Ο Κώστας Γουλιάμος από την Μποτίλια Στον Άνεμο
_______
* * *
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.