Κώστας Γουλιάμος: Η συστημική αυταπάτη της «λύσης» και η συγκάλυψη των ιμπεριαλιστικών σχεδιασμών στην Κύπρο ― Για τις επιπτώσεις της πολεμικής οικονομίας στη ζωή των εργαζομένων (Ομιλία σε εκδήλωση της Τομεακής Οργάνωσης Κύπρου του ΚΚΕ)

Κώστας Γουλιάμος

Η συστημική αυταπάτη της «λύσης» και η συγκάλυψη των ιμπεριαλιστικών σχεδιασμών στην Κύπρο

Η αντίληψη που κυριαρχεί στο αστικό και συστημικά κομματικό φάσμα Κύπρου, ότι η έλευση του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στη Νήσο αποτελεί από μόνη της θετική εξέλιξη και βήμα προς μια «ιστορική λύση», αποκαλύπτει μια βαθιά ιδεαλιστική και μεταφυσική πρόσληψη της πολιτικής πραγματικότητας.

Πρόκειται για μια πολιτικά οξύμωρη και, συνακόλουθα, απατηλή προσέγγιση που αποσπά τη διπλωματική κινητικότητα από τους πραγματικούς κοινωνικούς, ιμπεριαλιστικούς και ταξικούς όρους μέσα στους οποίους αυτή εκδηλώνεται.

Οι διεθνείς πρωτοβουλίες δεν κρίνονται από τη ρητορική, τους επικοινωνιακούς ελιγμούς, και τις πλατωνικού ευχολογίου διακηρύξεις, αλλά από τα κεφαλαιοκρατικά συμφέροντα που υπηρετούν και τους συσχετισμούς ιμπεριαλιστικής ισχύος που τις καθορίζουν.

Για παράδειγμα, η είδηση ότι η Τουρκία απαιτεί ανταλλάγματα για την έγκριση μεγάλου ΝΑΤΟϊκού έργου ύψους 27 δισ. ευρώ αποτελεί αποκαλυπτικό παράδειγμα της πραγματικής λειτουργίας των ιμπεριαλιστικών συμμαχιών: πίσω από τις απατηλές διακηρύξεις περί «ασφάλειας» και «συνεργασίας» βρίσκονται διαρκείς ανταγωνισμοί, συναλλαγές και διεκδικήσεις ισχύος.

Συνολικά, η μετατροπή κάθε παρέμβασης ή επίσκεψης του ΟΗΕ σε σύμβολο «ελπίδας» και «προόδου» λειτουργεί ως ιδεολογικό φίλτρο που αποκρύπτει αφενός τον ρόλο των ευρωατλαντικών σχεδιασμών στην Ανατολική Μεσόγειο, αφετέρου την επιδίωξη εικονικής ή ψευδεπίγραφης σταθεροποίησης πάνω σε μια περιοχή κρίσιμη για τα στρατηγικά συμφέροντα των καπιταλιστικών δυνάμεων που ηγεμονεύουν το ΝΑΤΟ. Ήδη ο νέος Βρετανός πρωθυπουργός, Άντι Μπέρναμ της αμαρτωλής σοσιαλδημοκρατίας ενέκρινε τη χρήση βρετανικών στρατιωτικών βάσεων από τις ΗΠΑ-ΝΑΤΟ για επιθέσεις που επιθυμεί η Ουάσιγκτον.

Ακριβώς μέσα σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να εξεταστούν και οι προωθούμενες μορφές διευθέτησης, οι οποίες, με πρόσχημα ή και το μανδύα του «ρεαλισμού» και του «συμβιβασμού», κινδυνεύουν να νομιμοποιήσουν τα αποτελέσματα της εισβολής και κατοχής της Κύπρου μέσω ενός μοντέλου δύο συνιστώντων κρατών, παγιώνοντας τη διχοτομική λογική, όπως ακριβώς προσπάθησαν και με το διαβόητο "σχέδιο Ανάν": ένα σχέδιο παραγωγής του ΑγγλοΑμερικανικού imperium, σε σενάριο λόρδου Ντέιβιντ Χάνεϊ και σκηνοθεσία Κόφι Ανάν και Άλβαρο ντε Σότο (ΟΗΕ).

Εξ άλλου δεν ξεχνάμε πως η θεσμική συνεργασία μεταξύ του ΟΗΕ και του ΝΑΤΟ βασίζεται στη συμπληρωματικότητα των ρόλων τους, με το ΝΑΤΟ να ενεργεί συχνά ως ο στρατιωτικός βραχίονας που εκτελεί εντολές ή δρα υπό την εξουσιοδότηση του ΟΗΕ,

Επομένως η ιστορία δεν προχωρά με πολιτικές αυταπάτες και ευχολόγια. Όσοι παρουσιάζουν τις ΝΑΤΟϊκές και ευρωατλαντικές διεργασίες ως δρόμο λύσης, χωρίς να αναλύουν τα συμφέροντα που τις διαπερνούν, δεν υπερασπίζονται τον ρεαλισμό αλλά συμβάλλουν στην ιδεολογική νομιμοποίηση των σχεδιασμών του ιμπεριαλισμού.

*

ΤΟΜΕΑΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΥΠΡΟΥ ΤΟΥ ΚΚΕ

Εκδήλωση για τις επιπτώσεις της πολεμικής οικονομίας στη ζωή των εργαζομένων

Μέλη και φίλοι του ΚΚΕ έδωσαν το «παρών» στην εκδήλωση που πραγματοποίησε τις προηγούμενες μέρες στη Λεμεσό η Τομεακή Οργάνωση Κύπρου του ΚΚΕ, με θέμα «τι σημαίνει για τους εργαζόμενους η στροφή της οικονομίας στις πολεμικές ανάγκες».

Στην εκδήλωση μίλησε ο Κώστας Γουλιάμος, πρώην πρύτανης του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου και τακτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών.

Αποσπάσματα από την ομιλία του

«Η Κύπρος δεν βρίσκεται στο περιθώριο των διεθνών εξελίξεων. Η θέση της στην Ανατολική Μεσόγειο την εντάσσει στον πυρήνα των αγγλοαμερικανικών και ευρωΝΑΤΟικών σχεδιασμών, καθώς η περιοχή εξελίσσεται σε πεδίο οξυμένων ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών για τον έλεγχο ενεργειακών πόρων, θαλάσσιων οδών και γεωστρατηγικών υποδομών.

Σε αυτό το πλαίσιο, επιταχύνεται η στρατιωτικοποίηση, η ΝΑΤΟποίησή της και η βαθύτερη ενσωμάτωσή της στην οικονομία πολέμου. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν οι βρετανικές βάσεις, οι οποίες καταλαμβάνουν περίπου το 3% του κυπριακού εδάφους, ενώ λειτουργούν διαχρονικά ως ορμητήρια επιχειρήσεων των ΗΠΑ, του ΝΑΤΟ και των συμμάχων τους στη Μέση Ανατολή.

Η εντατικοποίηση της χρήσης του Ακρωτηρίου μετά το 2023, καθώς και το επεισόδιο με το drone το 2026, κατέδειξαν ότι η Κύπρος μετατρέπεται ολοένα περισσότερο σε επιχειρησιακό και εφοδιαστικό κόμβο με βάση τους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς "διπλής χρήσης".

Σε αυτούς τους σχεδιασμούς εντάσσονται τα λιμάνια, τα αεροδρόμια, η ναυτική βάση στο Μαρί, το Κέντρο Συντονισμού Έρευνας και Διάσωσης στη Λάρνακα, το Συντονιστικό Κέντρο "ΖΗΝΩΝ" και οι ασκήσεις CYP/USA με μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ και του 6ου Στόλου. Ειδικότερα, οι κοινές ασκήσεις CYP/USA και οι διευκολύνσεις στη Λεμεσό μετατρέπουν το νησί σε ιμπεριαλιστικό προπύργιο στη Μέση Ανατολή.

Παράλληλα, το ενεργειακό κέντρο στο Βασιλικό και οι σχεδιασμοί αξιοποίησης των κοιτασμάτων φυσικού αερίου εντάσσονται στους ίδιους γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς, αποδεικνύοντας ότι οι λεγόμενες πολιτικές υποδομές αποκτούν πλέον σαφή στρατιωτική λειτουργία και σε περίοδο πολεμικών συγκρούσεων μετατρέπονται αναπόφευκτα σε στρατηγικούς στόχους.

Συνεπώς, η μετατροπή υποδομών - όπως η ναυτική βάση "Ευάγγελος Φλωράκης" - σε υποστηρικτικά κέντρα των ΗΠΑ ή/και άλλων ευρωΝΑΤΟικών δυνάμεων καθιστά τον κυπριακό λαό μαγνήτη αντιποίνων στους ενδοϊμπεριαλιστικούς ανταγωνισμούς.

Συνολικά, η στρατιωτική εμπλοκή της Κύπρου στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς δεν ενισχύει την ασφάλεια του λαού. Αντίθετα, υπηρετεί τις γεωπολιτικές επιδιώξεις ηγεμονικών ΝΑΤΟικών κρατών και την κυριαρχία των μονοπωλίων αλλά και ισχυρών μετοχικών εταιριών που αναδεικνύουν όλο και περισσότερο τον παρασιτικό χαρακτήρα του καπιταλισμού. Επομένως, η επίκληση της "ασφάλειας" από την αστική τάξη και τους πολιτικούς της εκπροσώπους λειτουργεί ως ιδεολογικό άλλοθι αυτής της επιλογής.

Κατ' αναλογία, η ίδια λογική διαπερνά και το πεδίο της γνώσης, όπου η επιστήμη και η τεχνολογία εντάσσονται ολοένα περισσότερο στους σχεδιασμούς της ευρωατλαντικής οικονομίας πολέμου.

Το Πανεπιστήμιο Κύπρου, το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου, το CYENS Centre of Excellence και το KIOS Research and Innovation Center of Excellence αναπτύσσουν τεχνολογίες αιχμής στους τομείς της Τεχνητής Νοημοσύνης, της κυβερνοασφάλειας, των ευφυών δικτύων και της ανάλυσης δεδομένων. Παρότι παρουσιάζονται ως μοχλοί καινοτομίας και ανάπτυξης, ενσωματώνονται ταυτόχρονα στις τεχνολογίες “διπλής χρήσης”.

Η οικονομική και κοινωνική διάσταση αυτής της πορείας είναι εξίσου αποκαλυπτική. Η συμμετοχή της Κύπρου σε ευρωπαϊκά εξοπλιστικά προγράμματα και η διεύρυνση των στρατιωτικών συνεργασιών με τις ΗΠΑ και άλλα κράτη της ΕΕ συνοδεύονται από ανακατανομή δημόσιων πόρων προς στρατηγικές υποδομές, την ώρα που η στέγαση, η δημόσια υγεία, η κοινωνική πρόνοια και τα εργασιακά δικαιώματα είτε υπονομεύονται, είτε κατεδαφίζονται.

Δεν είναι τυχαίο ότι τα λαϊκά νοικοκυριά στην Κύπρο δαπανούν πολύ πάνω από το 35% του εισοδήματός τους, αν συνυπολογίσουμε σωρευτικά τις βασικές τους ανάγκες (ρεύμα, νερό, κοινόχρηστα).

Οι καθηλωμένοι διάμεσοι μισθοί σε κλάδους όπως το λιανικό εμπόριο και η εστίαση, σε συνδυασμό με την κερδοσκοπία στα ενοίκια σε Λεμεσό και Λευκωσία, οδηγούν τα λαϊκά στρώματα σε συνθήκες οξείας οικονομικής ασφυξίας. Η στεγαστική κρίση και η ακρίβεια έχουν ήδη οδηγήσει 140.000 ανθρώπους στη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό, ενώ η κυβέρνηση επιλέγει τη διοχέτευση εκατομμυρίων σε δάνειο για στρατιωτικούς εξοπλισμούς μέσω του προγράμματος SAFE, επιβαρύνοντας τις επόμενες γενιές με νέα χρέη. 

Ειδικότερα, οι δημόσιοι πόροι απομακρύνονται από τις κοινωνικές ανάγκες για να υπηρετήσουν τους ευρωΝΑΤΟικούς σχεδιασμούς και τα συμφέροντα του μονοπωλιακού κεφαλαίου. Την ίδια στιγμή, το ιδιωτικό χρέος εκτινάσσεται στα 19-20 δισ. ευρώ (55% του ΑΕΠ), ενώ ο πλούτος συγκεντρώνεται ακραία: το 1% κατέχει περίπου το 1/3 και το πλουσιότερο 10% σχεδόν τα 2/3 του συνολικού πλούτου.

Οι παρεμβάσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου για τις εκποιήσεις επιβεβαιώνουν τον χαρακτήρα του αστικού κράτους ως μηχανισμού προστασίας των συμφερόντων του τραπεζικού και μονοπωλιακού κεφαλαίου. Πρόδηλα, η κυπριακή αστική τάξη και τα συστημικά κόμματα επιδιώκουν την αναβάθμιση της θέσης τους μέσω της βαθύτερης εμπλοκής στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς, μεταφέροντας το κόστος στους εργαζόμενους.

Παρά τις οξυμένες αντιφάσεις του καπιταλισμού, είναι ευδιάκριτη η απουσία ριζοσπαστικού πολιτικού υποκειμένου, ικανού να οργανώσει συνθήκες ταξικής πάλης και ρηγματώσεων. Εξ ου και ο κομματικός ανταγωνισμός εξαντλείται στη διεκδίκηση του ρόλου του αποτελεσματικότερου διαχειριστή της καπιταλιστικής εξουσίας και των συμφερόντων της αστικής τάξης. (...)

Καμία θυσία δεν πρέπει να κάνουν οι λαοί για την πολεμική οικονομία, καμία εμπλοκή στα πολεμικά σφαγεία των ΗΠΑ, ΝΑΤΟ και ΕΕ. Η κοινή δράση και ο αγώνας της εργατικής τάξης, των εργαζομένων, των βιοπαλαιστών αγροτών και των λαϊκών στρωμάτων της Κύπρου, της Ελλάδας, της Τουρκίας και των άλλων λαών της περιοχής, μπορεί και πρέπει να αποτελέσει τη βάση ενίσχυσης του προλεταριακού διεθνισμού για σχέσεις ειρήνης, συνεργασίας και αλληλεγγύης. 

Είναι για αυτό επιτακτικά αναγκαία η ανάπτυξη της λαϊκής πάλης ενάντια στη βαθιά εμπλοκή στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο. (...) Το ΚΚΕ βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της πάλης. Παλεύει στην Ελλάδα, στην Κύπρο, στην Ευρώπη και στην ευρύτερη περιοχή, υπό συνθήκες πολύ δύσκολες, για την οριστική ανατροπή του καπιταλισμού.

Παλεύουμε με μπροστάρη το ΚΚΕ πιο αποφασιστικά, δυναμώνουμε τον αγώνα μας ενάντια στα συμφέροντα του κεφαλαίου που έχουν κορόνα στο κεφάλι τους όλα τα αστικά κόμματα.

Για αυτό και η ενίσχυση του ΚΚΕ σε κάθε χώρο δουλειάς σηματοδοτεί την ισχυροποίηση ενός αγώνα που αντιπαλεύει την πολιτική, η οποία υποτάσσει τις λαϊκές ανάγκες στις επιδιώξεις του κεφαλαίου και της πολεμικής οικονομίας.

Σε κάθε τόπο δυναμώνει η οργανωμένη αντιιμπεριαλιστική πάλη, ώστε η Ελλάδα, η Κύπρος και γενικά οι χώρες να μην μετατραπούν σε ΝΑΤΟικά προγεφυρώματα των πολεμικών σχεδιασμών. Η εργατική τάξη, οι εργαζόμενοι και τα λαϊκά στρώματα απορρίπτουν τη θυσία των αναγκών τους στην καπιταλιστική κερδοφορία. 

Το ΚΚΕ πρωτοστατεί στον αντιιμπεριαλιστικό αγώνα, ανοίγοντας τον δρόμο για το "μεγάλο, το ωραίο, το συγκλονιστικό", την οικοδόμηση της νέας σοσιαλιστικής-κομμουνιστικής κοινωνίας». 

Ενδιαφέρουσες παρεμβάσεις

Στη συνέχεια, ακολούθησε παρέμβαση από τον Χρήστο Μαργιούλα, υπ. Διδάκτορα του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του Σωματείου Συμβασιούχων Ερευνητών/τριών και Διδασκόντων/ουσών Πανεπιστημίων και Ερευνητικών Κέντρων Αθήνας (ΣΣΕΔΑ), ο οποίος επικεντρώθηκε στη στροφή που επέρχεται στην Ερευνα στα πλαίσια της πολεμικής οικονομίας και προετοιμασίας προς την πολεμική έρευνα. Οπως είπε, «δεν θα πρέπει κανένας ερευνητής, φοιτητής και καθηγητής να δεχτεί την επιλογή να πραγματοποιήσει έρευνα προς όφελος του πολέμου, καθώς η Επιστήμη και οι επιστήμονες πρέπει να εξυπηρετούν τις ανάγκες του λαού, διατηρώντας την ηθική ακεραιότητα. Και όλα αυτά, βλέποντας το τελευταίο διάστημα να προετοιμάζονται και να εφαρμόζονται όλο και σκληρότερα μέτρα καταστολής και πειθάρχησης στους χώρους των Πανεπιστημίων, ώστε να επιβληθεί σιγή».

Τον λόγο πήρε μετά ο Κώστας Σταθόπουλος, υγειονομικός στο Νοσοκομείο «Απολλώνειο» της Λευκωσίας, ο οποίος ανέδειξε την κατάσταση στα νοσοκομεία και τις επιπτώσεις που έχει η στροφή στην πολεμική οικονομία σε βάρος των λαϊκών αναγκών, όπως η ποιοτική και δωρεάν Υγεία και Πρόληψη.

ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ, 23/7/2026

*

Κώστας Γουλιάμος fb

*

Ο Κώστας Γουλιάμος είναι τακτικό μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών, πρώην πρύτανης Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου, ποιητής, συγγραφέας.

Ήταν υποψήφιος βουλευτής με το ΚΚΕ (Μάιος – Ιούνιος 2023).

Ιούλιος 2025: Distinguished Fellow (Διακεκριμένο Μέλος) του International Engineering and Technology Institute (IETI)

Οκτ. 2024 Βραβείο Φιλίας από τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας

Σεπ. 2023 Βραβείο “εξαιρετικής προσφοράς στη γενική εκπαίδευση”.

2021 Πανελλήνιο βραβείο ποίησης «Jean Moreas» στον Κώστα Γουλιάμο

*

Υποψήφιος ευρωβουλευτής με το ΚΚΕ στις εκλογές Ιουνίου 2024.

Τον Δεκ. 2023 Το International Research Institute for Economics and Management (IRIEM) θέσπισε ετήσιο «Βραβείου Κ. Γουλιάμου για Διδακτορικό Ερευνητή»

Ο Κώστας Γουλιάμος από την Μποτίλια Στον Άνεμο

_______

* * *