για τον δικό μας 20th Century
για την Kολοσσιαία Υπερ-Παραγωγή που όλοι έχουμε βάλει το χεράκι μας.
Αυτή γι’ αγάπη δίψαγε κι εμείς της δώσαμε ηρεμιστικά.
Και για τη θλίψη την αγιάτρευτη, αφού ανθρώποι είμαστε,
τη στείλαμε να κάνει Ψυχανάλυση.
και τριάντα πέντε σεντς για την ψυχή σου.
Μπάμπης Ζαφειράτος – Μποτίλια Στον Άνεμο
δέξου αυτή τη νεαρή γυναίκα γνωστή στα πέρατα της Γης με το όνομα
Μέριλυν Μονρόε,
αν και α υ τ ό δεν ήτανε το πραγματικό της όνομα
(μα Ε σ ύ γνωρίζεις το πραγματικό όνομα αυτής της μικρούλας ορφανής
που στα 9 της τη βιάσανε
και της πωλητριούλας που στα 16 θέλησε να βάλει τέλος στη ζωή της)
και τώρα παρουσιάζεται ενώπιόν Σου με δίχως ίχνος μακιγιάζ
και δίχως τον Ατζέντη της
δίχως φωτορεπόρτερ, δίχως να υπογράφει και να μοιράζει αυτόγραφα
ολομόναχη σαν αστροναύτης μπροστά στην απέραντη νύχτα.
(σύμφωνα με το Time)
μπρος σ’ ένα πλήθος γονατιστών ανθρώπων, με ακουμπισμένα τα κεφάλια τους στο έδαφος
κι έπρεπε να βαδίζει στις μύτες των ποδιών μην τύχει και πατήσει τα κεφάλια τους.
Ε σ ύ γνωρίζεις τα όνειρά μας πιο καλά κι απ’ τους ψυχίατρους.
Εκκλησία, σπίτι, σπήλαιο, είναι η ασφάλεια της μήτρας,
μα εκτός αυτού και κάτι ακόμα…
Τα κεφάλια είναι οι θαυμαστές, είναι ολοφάνερο
(τ’ αμέτρητα κεφάλια στο σκοτάδι κάτω από αυτόν το χείμαρρο φωτός).
Ωστόσο, ο τόπος της λατρείας, δεν είναι τα στούντιο της 20th Century-Fox.
Ο τόπος της λατρείας —από χρυσό και μάρμαρο— είναι ο ναός του σώματός της
όπου εντός του βρίσκεται ο υιός του Ανθρώπου μ’ ένα φραγγέλιο στο χέρι
και αποβάλλει τους εμπόρους της 20th Century-Fox
που κάμανε τον οίκο Σου από οίκο προσευχής ένα κρησφύγετο ληστών.
σε τούτον το μαγαρισμένο από αμαρτία και ραδιενέργεια κόσμο,
Ε σ ύ δε θα ρίξεις όλο το φταίξιμο σε μια πωλητριούλα
που σαν την κάθε πωλητριούλα ονειρεύτηκε να γίνει σταρ του σινεμά.
Και τ’ όνειρό της βγήκε αληθινό (σαν την αλήθεια του τεχνικολόρ).
Αυτή δεν έκανε τίποτα άλλο πάρεξ να παίξει ακολουθώντας κατά γράμμα
το σενάριο που της δώσαμε
—εκείνο της δικής μας της ζωής— κι ήτανε ένα σενάριο παράλογο.
για τον δικό μας 20th Century
για την Kολοσσιαία Υπερ-Παραγωγή που όλοι έχουμε βάλει το χεράκι μας.
Αυτή γι’ αγάπη δίψαγε κι εμείς της δώσαμε ηρεμιστικά.
Και για τη θλίψη την αγιάτρευτη, αφού ανθρώποι είμαστε,
τη στείλαμε να κάνει Ψυχανάλυση.
και το μίσος της για το μακιγιάζ —η εμμονή να μακιγιάρεται σε κάθε της σκηνή—
και πώς ο πανικός μεγάλωνε
και πώς μεγάλωνε μαζί κι η αργοπορία της στα στούντιο.
κι αυτή ονειρεύτηκε να γίνει σταρ του σινεμά.
Και η ζωή της ήτανε μια ψευδαίσθηση σαν τ’ όνειρο που ένας ψυχίατρος
το ερμηνεύει κι ύστερα το πετάει στο αρχείο.
κι όταν τα μάτια ανοίγανε
έβλεπε πως βρισκότανε κάτω από φώτα αμείλικτα
—και σβήνουνε τα φώτα!
Και ξεμοντάρουνε τους δύο τοίχους απ’ την κάμαρα (ήτανε απλά ένα σκηνικό)
ενώ ο Σκηνοθέτης με το σενάριό του απομακρύνεται
αφού η σκηνή έχει κιόλας γυριστεί.
Ή σαν ταξίδι με ένα γιοτ, ένα φιλί στη Σιγκαπούρη, ένας χορός στο Ρίο,
η υποδοχή στο αρχοντικό του Δούκα και της Δούκισσας του Ουίνδσορ
μέσα απ’ το σαλονάκι του μισερού διαμερίσματος.
Τη βρήκανε στο κρεβάτι της νεκρή, το χέρι απάνω στο τηλέφωνο.
Κι οι αστυνομικοί δεν ξέρανε ποιον ήθελε να πάρει.
Ήτανε
σαν εκείνον που πήρε για ν’ ακούσει τη φωνή του μόνου φίλου που του απόμεινε
κι ακούει απλώς έναν αυτόματο τηλεφωνητή να λέει: WRONG NUMBER
Ή σαν εκείνον που τραυματισμένος απ’ τους gangsters
το χέρι απλώνει σ’ ένα τηλέφωνο κομμένο.
όποιον κι αν είχε κατά νου να πάρει
και δεν τον πήρε (ίσως και να μην ήτανε κανείς
ή να ’τανε Κάποιος που ο αριθμός του δεν βρίσκεται στον Τηλεφωνικό
Κατάλογο του Λος Άντζελες, στό Διευθυντήριο των Αγγέλων)
αποκρίσου Ε σ ύ στο τηλέφωνο!
![]() |
| Photo by Eve Arnold. USA. Nevada. US actress Marilyn MONROE on the set of “The Misfits” by John HUSTON. 1960. © Eve Arnold/Magnum Photos |
![]() |
| Photo by Eve Arnold. USA. Nevada. US actress Marilyn MONROE on location during the filming of “The Misfits”. 1960. © Eve Arnold/Magnum Photos |
Τρεις άντρες ερωτευμένοι με την ίδια γυναίκα και μια πολύ καλή Μέριλυν στον καλύτερο ρόλο της (μαζί με αυτόν στο Ποτάμι χωρίς επιστροφή, 1954, του Ότο Πρέμινγκερ, με τον Ρόμπερτ Μίτσαμ). Ένα νέο-γουέστερν, που συμπυκνώνει την υπαρξιακή προβληματική των Μίλερ – Χιούστον, για το τέλος της Άγριας Δύσης, την ανατολή της αγριότητας, τη θανάσιμη μοναξιά του ατόμου με τα κοινωνικά και προσωπικά αδιέξοδα, σε έναν κόσμο-σφαγείο αλόγων όντων προορισμένων για σκυλοτροφή, και ελλόγων όντων χωρίς κανέναν προορισμό.Ο Χιούστον θα σφραγίσει την αρχή και το τέλος στη χρυσή 10ετία της Μέριλυν, αφού είναι ο σκηνοθέτης που την ανασύρει απ’ την αφάνεια με έναν μικρό αλλά σημαντικό ρόλο, για τον οποίον απέσπασε τις πρώτες της πολύ καλές κριτικές, στην ταινία-σταθμό του φιλμ νουάρ, Η Ζούγκλα της Ασφάλτου (The Asphalt Jungle, 195ο).
![]() |
| Οι Αταίριαστοι, από τον Ισπανό ζωγράφο κινηματογραφικής (γιγαντο)αφίσας, Macario Gómez Quibus (mac), 1926-2018. |
Ο Μοντγκόμερυ Κλιφτ (17 Οκτ. 1920 – 23 Ιουλ. 1966), κουβαλάει ήδη τα σωματικά και ψυχικά τραύματα του ατυχήματός του από το 1956 και θα πεθάνει από έμφραγμα 5 χρόνια μετά τους Αταίριαστους και λίγες ώρες μετά την προβολή της ταινίας από την τηλεόραση, που είχε αρνηθεί να την ξαναδεί.Ο Κλαρκ Γκαίημπλ (1 Φεβ. 1901 – 16 Νο. 1960) δώδεκα μέρες μετά την ολοκλήρωση των γυρισμάτων πεθαίνει από έμφραγμα.Ένα χρόνο μετά την πρεμιέρα, ένας ακόμη ηθοποιός της ταινίας, ο Τζαίημς Μπάρτον (1 Νοε. 1890 – 19 Φεβ. 1962) πεθαίνει κι αυτός από έμφραγμα.Και η Μέριλυν, τον Ιαν. του 1961 (ένα μήνα πριν την επίσημη προβολή, 1 Φεβ. 1961) θα χωρίσει τον Μίλερ· κατά μια διαβολική σύμπτωση Οι Αταίριαστοι αρχίζουν με την έκδοση διαζυγίου της ηρωίδας. 18 μήνες αργότερα, αυτή η misfit, η αταίριαστη, η απροσάρμοστη, η μοναχική, το απολωλός πρόβατο,αυτή η μικρούλα ορφανή που στα 9 της τη βιάσανε
και η πωλητριούλα που στα 16 θέλησε να βάλει τέλος στη ζωή τηςθα «αυτοκτονήσει» σ’ εκείνο το μισερό διαμέρισμα:Τη βρήκανε στο κρεβάτι της νεκρή, το χέρι απάνω στο τηλέφωνο.
Κι οι αστυνομικοί δεν ξέρανε ποιον ήθελε να πάρει.
Στους φακέλους του FBI, που έρχονται στην επιφάνεια σιγά σιγά, γίνεται λόγος για τη… συντρόφισσα Μέριλυν, με τον Χούβερ να την έχει υπό στενή παρακολούθηση (και λόγω αριστερού συζύγου Μίλερ), γεγονός που την οδήγησε —ελέω Κένεντυ— στους ψυχίατρους και στα αντικαταθλιπτικά, όπως ακριβώς έγινε και με τον Γέρο Χέμινγουέϊ.
Αφενός –και όχι τυχαία– για gangsters, χρησιμοποιώντας την αμερικάνικη λέξη αντί της ισπανικής gánster ή το πολύ πολύ gángster (πλ. gánsteres και gángsteres), με τόνο πάντα.Αφετέρου για Κάποιον (με κεφαλαίο –Iσπ. Alguien) που δεν βρίσκεται ούτε στον τηλεφωνικό κατάλογο του Λος Άντζελες, αφού κατοικεί στην άλλη άκρη των ΗΠΑ, στην Ουάσιγκτον, ούτε ανήκει, βέβαια, στο Διευθυντήριο των Αγγέλων, αφού είναι ο… διαβολικά καλός Πρόεδρος που ευθύνεται για το εμπάργκο της Κούβας και κλιμάκωσε τον Πόλεμο του Βιετνάμ.
![]() |
| USA. Nevada. Film : The Misfits. Montgomery CLIFT, Clark GABLE and Eli WALLACH roping a wild horse during the filming of “The Misfits”. 1960. |
Θυμήσου Κύριε τον τρόμο της όλο και μεγαλύτερον κάθε φορά που αντίκρυζε την κάμερα
και το μίσος της για το μακιγιάζ —η εμμονή να μακιγιάρεται σε κάθε της σκηνή—
και πώς ο πανικός μεγάλωνε
και πώς μεγάλωνε μαζί κι η αργοπορία της στα στούντιο.
*
![]() |
| Η εκτός σεναρίου σκηνή που κόπηκε από τον Χιούστον και ανακαλύφθηκε 57 χρόνια αργότερα (2018) από τον Κέρτις Τέιλορ, γιο του παραγωγού της ταινίας, Φρανκ Τέιλορ. (Πηγή: dailymail.co.uk) |
![]() |
| Ο πιτσιρικάς Κέρτις Τέιλορ, πάνω αριστερά, στα γυρίσματα των Αταίριαστων. (Πηγή: dailymail.co.uk) |
κατά τα γυρίσματα των Αταίριαστων
© Eve Arnold/Magnum Photos
![]() |
| Το κομμένο γυμνό από το φακό της Eve Arnold. USA. Nevada. US actress Marilyn MONROE and Clark GABLE on the set of ‘The Misfits.’ 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. Marilyn MONROE on the Nevada desert going over her lines for a difficult scene she is about to play with Clarke GABLE in the film THE MISFITS. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. Marilyn Monroe and Arthur Miller on the set of the Misfits. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. Reno. Marilyn Monroe during the filming of The Misfits. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. Marilyn Monroe and Clark Gable. on the set of the Misfits. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. Reno. Marilyn Monroe with policat during the filming of The Misfits. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. Marilyn MONROE in her car studying lines for The Misfits. 1960. (C) Eve Arnold / Magnum Photos |
![]() |
| USA. Nevada. US actress Marilyn MONROE on location during the filming of “The Misfits” by John HUSTON. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. Reno. Marilyn Monroe and Montgomery Cliff behind scenes during the filming of The Misfits. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. Marilyn Monroe and Eli Wallach on the set of the Misfits. 1960. |
![]() |
| USA. NEVADA. Marilyn Monroe and Montgomery Clift on the set of the Misfits. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. Reno. Eli Wallach, Clark Gable, Marilyn Monroe and Montgomery Cliff, on location during the filming of The Misfits. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. FILM: The Misfits. Marilyn MONROE being given a neck massage by Arthur Miller, to help relieve tension during location filming. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. Marilyn Monroe on the set of John Huston’s The Misfits. 1960. |
![]() |
| Eve Arnold. USA. Nevada. FILM: The Misfits. Marilyn Monroe on the set of ‘The Misfits’. 1960. © Eve Arnold/Magnum Photos |
![]() |
| USA. Nevada. FILM: The Misfits. Marilyn Monroe and Montgomery Clift during filming of ‘The Misfits’. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. US actor Montgomery CLIFT and US actress Marilyn MONROE on the set of the ‘The Misfits’. In the background is Marilyn’s stand-in, Evelyn MORIARTY. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. FILM: The Misfits. US actress Marilyn MONROE on the set of ‘The Misfits’. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. Marilyn Monroe and John Huston on the set of the Misfits. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. Reno. Marilyn Monroe and Montgomery Cliff during the filming of The Misfits. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. US actress Marilyn MONROE on the set of ‘The Misfits.’ 1960. |
![]() |
| USA. Los Angeles. US actress Marilyn MONROE, studio sessions. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. Reno. Clarke Gable, Marilyn Monroe, Montgomery Clift on the set of ‘The Misfits’. 1960. |
![]() |
| USA. California. Los Angeles. US actress Marilyn MONROE. 1960. |
![]() |
| USA. California. Los Angeles. US actress Marilyn MONROE. 1960. |
![]() |
| USA. Hollywood. Marilyn Monroe resting between takes during a photographic studio session in Hollywood (Paramount Gallery), for the making of the film the Misfits. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. Reno. Marilyn Monroe during the filming of The Misfits. 1960 |
![]() |
| USA. California. Los Angeles. Marilyn MONROE, studio sessions. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. Pyramid Lake. Marilyn Monroe with Whitey (Allan Snyder), her makeup man. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. Reno. Marilyn Monroe and Clarke Gable on the set of ‘The Misfits’. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. Reno. 1960. Marilyn Monroe and Clarke Gable on the set of ‘The Misfits’. |
![]() |
| USA. Nevada. Reno. US actress Marilyn MONROE during the fiming of “The Misfits”. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. FILM: The Misfits. Marilyn MONROE and Clark GABLE on the set of ‘The Misfits’. A scene frpm the film: Roslyn abandons herself in the arms of Gay Langland. 1960. |
![]() |
| USA. Nevada. Reno. US actress Marilyn MONROE and Clark GABLE on the set of ‘The Misfits’. 1960. |
![]() |
| USA. Marilyn MONROE during the filming of ‘The Misfits’. 1960. (c)Eve Arnold for AP |
*
Señor
recibe a esta muchacha conocida en toda la Tierra con el nombre de Marilyn
Monroe,
aunque ése no era su verdadero nombre
(pero Tú conoces su verdadero nombre, el de la huerfanita violada a los 9 años
y la empleadita de tienda que a los 16 se había querido matar)
y que ahora se presenta ante Ti sin ningún maquillaje
sin su Agente de Prensa
sin fotógrafos y sin firmar autógrafos
sola como un astronauta frente a la noche espacial.
Ella soñó cuando niña que estaba desnuda en una iglesia
(según cuenta el Time)
ante una multitud postrada, con las cabezas en el suelo
y tenía que caminar en puntillas para no pisar las cabezas.
Tú conoces nuestros sueños mejor que los psiquiatras.
Iglesia, casa, cueva, son la seguridad del seno materno
pero también algo más que eso...
Las cabezas son
los admiradores, es claro
(la masa de cabezas en la oscuridad bajo el chorro de luz).
Pero el templo no son los estudios de la 20th Century-Fox.
El templo —de mármol y oro— es el templo de su cuerpo
en el que está el hijo de Hombre con un látigo en la mano
expulsando a los mercaderes de la 20th Century-Fox
que hicieron de Tu casa de oración una cueva de ladrones.
Señor
en este mundo contaminado de pecados y de radiactividad,
Tú no culparás tan sólo a una empleadita de tienda
que como toda empleadita de tienda soñó con ser estrella de cine.
Y su sueño fue realidad (pero como la realidad del tecnicolor).
Ella no hizo sino actuar según el script que le dimos,
—el de nuestras propias vidas— y era un script absurdo.
Perdónala, Señor, y perdónanos a nosotros
por nuestra 20th Century
por esa Colosal Super-Producción en la que todos hemos trabajado.
Ella tenía hambre de amor y le ofrecimos tranquilizantes.
Para la tristeza de no ser santos
se le recomendó el Psicoanálisis.
Recuerda Señor su creciente pavor a la cámara
y el odio al maquillaje —insistiendo en maquillarse en cada escena—
y cómo se fue haciendo mayor el horror
y mayor la impuntualidad a los estudios.
Como toda empleadita
de tienda
soñó ser estrella de cine.
Y su vida fue irreal como un sueño que un psiquiatra interpreta y archiva.
Sus romances
fueron un beso con los ojos cerrados
que cuando se abren los ojos
se descubre que fue bajo reflectores
¡y se apagan los reflectores!
Y desmontan las dos paredes del aposento (era un set cinematográfico)
mientras el Director se aleja con su libreta
porque
la escena ya fue tomada.
O como un viaje en yate, un beso en Singapur, un baile en Río
la recepción en la mansión del Duque y la Duquesa de Windsor
vistos en la
salita del apartamento miserable.
La película
terminó sin el beso final.
La hallaron muerta en su cama con la mano en el teléfono.
Y los detectives no supieron a quién iba a llamar.
Fue
como alguien que ha marcado el número de la única voz amiga
y oye tan solo la voz de un disco que le dice: WRONG NUMBER
O como alguien que herido por los gangsters
alarga la mano a un teléfono desconectado.
Señor:
quienquiera que haya sido el que ella iba a llamar
y no llamó (y tal vez no era nadie
o era Alguien cuyo número no está en el Directorio
de los Ángeles)
¡contesta Tú al teléfono!
Oración por Marilyn Monroe, y otros poemas (1965)
* * *


















































Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου
Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.